Het spel spelen

Dit hoofdstuk is gericht aan de spelers, maar de SL moet het ook lezen!

Het gesprek

Je speelt Stonetop door met elkaar te praten.

De SL zegt iets, jij en de andere spelers reageren. Jullie stellen elkaar vragen. Jullie kijken in de regels, gooien wat dobbelstenen en bespreken wat de uitkomsten betekenen.

Jullie praten om de beurt, maar het is niet echt om de beurt. Zoals in elk gesprek praat je door elkaar heen, onderbreek je elkaar, doe je suggesties, enzovoort.

Het doel van dit gesprek is de fictie te scheppen: de gedeelde, verbeelde werkelijkheid waarin de personages bestaan en handelen. De details van de fictie zijn vaak vaag, en ieder van jullie ziet het net anders voor zich.

Maar zodra de details ertoe gaan doen, praat je het uit, verhelder je de situatie en kom je tot overeenstemming.

Als speler ben je verantwoordelijk voor je spelerspersonage (je SP). Wat het zegt en wat het doet. Hoe het zich voelt. Zijn achtergrond en zijn ervaringen van vóór het spel. Je spreekt met de stem van je SP. Je zegt wat je SP doet.

De SL is verantwoordelijk voor al het andere, waaronder:

  • De wereld, het terrein, het weer
  • Monsters en risico’s
  • Niet-spelerspersonages (NSP’s),
  • Wat er gebeurde voordat de SP’s hier aankwamen
  • Wat er gebeurt nadat ze vertrokken zijn

De SL zal om inbreng en ideeën vragen.

Ze vragen je details over de wereld te verzinnen die jouw SP zou kennen. Maar uiteindelijk is de wereld buiten de SP’s het domein van de SL. De SL beschrijft hoe de wereld reageert op wat de SP’s doen, en bepaalt wat er wel en niet waar is over de wereld als geheel.

Jouw agenda

Als je Stonetop speelt, zijn dit je doelen:

  • Speel een boeiend personage
  • Ga de fictieve wereld aan
  • Speel om te ontdekken wat er gebeurt

De regels en de opzet van het spel gaan ervan uit dat je deze drie doelen nastreeft, en geen andere. Dit is geen spel dat je speelt om te winnen. Het spel verwacht niet dat je je personage optimaliseert. Het is geen spel dat je vaardigheid op de proef stelt, en ook geen spel waarin je komt opdagen om door het verhaal van de SL te worden geleid.

Je eerste en belangrijkste doel is een boeiend personage te spelen. Je SP is een van de hoofdpersonen van het verhaal.

Maak het die rol waardig. Behandel het niet als een verzameling waarden en vermogens.

Speel het als een mens, met hoop en dromen, innerlijke conflicten en banden met anderen. Je playbook Je personage helpt je een boeiend personage te schetsen, maar het is aan jou om dat personage tot leven te wekken, om een hoofdpersoon neer te zetten waar jij en je medespelers om geven.

Je tweede doel is de fictieve wereld aan te gaan. Reageer niet alleen op de wereld die de SL je voorschotelt, geef erom. Verken haar en wees er nieuwsgierig naar. Praat met NSP’s alsof het echte mensen zijn, raak betrokken bij hun verhalen. En laat de wereld niet alleen aan je onthullen – draag bij! Stel details voor. Vraag je hardop af wat dingen zouden kunnen betekenen. Wees een fan van de wereld die jij, de SL en je medespelers samen scheppen.

De agenda van de SL

Voor het geval je het je afvraagt: de agenda van de SL is als volgt:

  • Schets een rijke, raadselachtige wereld
  • Doorspek het leven van de SP’s met avontuur
  • Speel om te ontdekken wat er gebeurt

Met andere woorden: de SL hoort je een wereld voor te schotelen die het waard is om aan te gaan. Hij hoort je SP’s en de dingen waar zij om geven kansen, dreigingen en uitdagingen voor te leggen. En dan – net als jij – hoort hij het spel zich te laten ontvouwen en te ontdekken wat er als gevolg daarvan gebeurt.

Zie Het spel leiden voor meer over de agenda van de SL.

En tot slot: speel om te ontdekken wat er gebeurt. De regels en de dobbelstenen zijn er om onzekerheid en verrassingen te brengen, om ons te vertellen wat er gebeurt als het misgaat. Je personage krijgt niet altijd wat het wil. Vaak krijg je niet wat je verwacht.

Heb gerust ideeën voor de ontwikkeling en het verhaal van je personage, maar houd ze losjes vast.

We weten nog niet wat het verhaal van jullie SP’s zal worden, of het een komedie wordt of een tragedie of een beetje van allebei. Speel om te ontdekken wat er gebeurt.

Het verloop van het spel

De SL schetst de situatie: waar je bent, hoe laat het is, wie er zijn, wat er gaande is. De SL beschrijft de omgeving, voegt details toe en speelt NSP’s. De SL stelt vragen over wat je aan het doen bent of wat je bezighoudt.

Als speler stel je vragen om de situatie te verhelderen en te begrijpen. Je beantwoordt de vragen van de SL. Je draagt zelf details of ideeën aan. Misschien spelen jullie samen een stukje dialoog uit.

Zodra de situatie geschetst is, zegt de SL iets om tot actie aan te zetten en/of de spanning op te voeren. Dan vraagt de SL: “Wat doe je?”

Als je…

  • meer informatie nodig hebt, vraag erom.
  • een spelerszet in gang zet Spelerszetten, volg je de procedure van die zet.
  • iets anders doet, zegt de SL wat er gebeurt.

Als je een vastgesteld gevaar negeert, of een zet in gang zet en 6 of minder werpt, zegt de SL welk naars er gebeurt.

Daarna herhaalt het proces zich. De SL schetst de situatie opnieuw, geeft haar een duwtje en vraagt: “Wat doe je?”

Als de huidige situatie voorbij is, zet de SL de volgende neer. Weet de SL niet goed welke situatie er moet volgen, dan stelt hij jou en je medespelers vragen tot het duidelijk wordt.

Het spel verloopt als een gesprek. Er zijn geen formele beurten, zelfs niet tijdens gevechten. De SL is verantwoordelijk voor het verplaatsen van de schijnwerper: hij richt zich tot één SP tegelijk en zorgt ervoor dat ieder van jullie de kans krijgt om te praten en te handelen. Maar het is prima om ertussen te komen, suggesties te doen of in te springen en te zeggen wat je doet voordat de SL het vraagt.

Wees gewoon beleefd en respectvol en deel de schijnwerper met je medespelers.

Het gesprek en het spel wisselen vanzelf tussen scènes en vrij spel.

Scènes spelen zich af op een bepaalde plek op een bepaald moment; de spelers spreken met de stem van hun SP en zeggen van moment tot moment wat ze doen. Vrij spel is uitgezoomd, minder specifiek, en strekt zich uit over tijd en ruimte. Als je de open plek verkent waar Pryder verdwenen is, op zoek naar sporen, en bespreekt wat je gevonden hebt, dan is dat een scène.

Als je de rest van de dag zijn spoor door het bos volgt – en bespreekt hoe lang je nog door wilt gaan en wat ieder van jullie doet om de anderen op de zenuwen te werken – dan is dat vrij spel.

Dobbelstenen en zetten

Terwijl jullie praten over wat er in de fictie gebeurt en wat jullie SP’s doen, zet je vaak zetten in gang. Een zet is een stukje regels dat het gesprek en de fictie vormgeeft.

Een voorbeeld:

De Degens Kruisen

Als je in een handgemeen of op korte afstand vecht, werp +STR: bij 10+ werkt je manoeuvre zoals verwacht (breng je schade toe) en kies 1:

  • Ontwijk, voorkom of pareer de aanval van je vijand
  • Sla hard en snel toe voor extra schade, maar onderga de aanval van je vijand

Bij 7-9 werkt je manoeuvre grotendeels (breng je schade toe), maar onderga je de aanval van je vijand.

Veel zetten zijn van alle spelers samen (zie Spelerszetten). Andere zetten horen bij je playbook Je personage, een inlegvel Inlegvellen of een arcanum Arcana.

Weer andere zetten worden op maat gemaakt voor specifieke situaties.

Aanleidingen

Elke zet heeft een aanleiding, die zegt wanneer de zet in werking treedt. De aanleiding is bijna altijd fictief: je zegt dat je personage iets doet wat bij de aanleiding past, en de rest van de zet vertelt ons hoe we die handeling afhandelen.

Je kunt een zet bewust in gang zetten door handelingen te beschrijven waarvan je weet dat ze bij de aanleiding passen. Of je zegt: “Ik Kruis de Degens.” Prima, maar reken erop dat de SL je vraagt hoe dat eruitziet, of wat je precies doet om aan de aanleiding van de zet te voldoen. Om het te doen, moet je het doen.

Het omgekeerde geldt ook: als je het doet, moet je het ook doen. Als je die vent een elleboog in zijn gezicht geeft en we zijn het er allemaal over eens dat je op korte afstand vecht, dan is dat De Degens Kruisen. Je kunt nog terugkrabbelen (“O nee, toch maar geen elleboog”), maar ga je door, dan gaan de dobbelstenen rollen.

Iedereen let op zetten. Denk je dat je een zet in gang hebt gezet, zeg het dan.

Zet een andere speler een zet in gang zonder dat iemand het merkt, zeg dan iets! “Hé, iemand een elleboog in zijn gezicht geven klinkt als ‘op korte afstand vechten’; is dit De Degens Kruisen?”

Iedereen moet het erover eens zijn dat je iets aannemelijks doet en dat er echt aan de aanleiding is voldaan. Bijvoorbeeld:

  • Als die vent bijna vier meter lang is en je op armlengte houdt, dan zit zijn gezicht niet dichtbij genoeg voor een elleboog! Doe iets anders.
  • Als die vent letterlijk van ijzer is, doet een elleboog in zijn gezicht helemaal niks en is De Degens Kruisen niet aan de orde. Sta je erop het toch te proberen, dan zegt de SL wat er gebeurt.
  • Als die vent afgeleid is en het niet ziet aankomen, dan ben je niet echt aan het vechten en is De Degens Kruisen niet aan de orde. Je ramt gewoon zijn gezicht en de SL zegt wat er daarna gebeurt.

Is het onduidelijk of je een zet in gang zet, of welke, praat het dan uit. Verhelder je bedoeling en de details tot iedereen het eens is.

Werpen

Veel zetten zeggen dat je “+WAARDE werpt”

(meestal met een bepaalde waarde, zoals STR of INT, zie Waarden).

“Werpen” betekent: gooi twee zeszijdige dobbelstenen () en tel ze bij elkaar op.

“+WAARDE” betekent: zoek die waarde op in het playbook van je SP en tel haar op bij de worp. Waarden lopen van -1 tot +3.

Bijvoorbeeld: ik zeg dat ik die vent een elleboog in zijn gezicht geef. We zijn het erover eens dat ik op korte afstand vecht, en dus Kruis ik de Degens. Ik gooi en tel de STR van mijn SP erbij op. Is mijn STR +1, dan kan mijn worp er zo uitzien:

Soms heb je voordeel, wat betekent:

gooi een extra dobbelsteen en laat de laagste vallen.

Met het voordeel van een extra dobbelsteen kan de worp hierboven er zo uitzien:

X

En soms heb je nadeel:

gooi een extra dobbelsteen en laat de hoogste vallen. Met nadeel kan diezelfde worp er zo uitzien:

Heb je bij dezelfde worp zowel voordeel als nadeel, dan heffen ze elkaar op.

Werp dan gewoon (, tel ze op).

Voordeel en nadeel komen meestal voort uit een zet of een toestand. De SL kan ze ter plekke toekennen als hij een worp bijzonder moeilijk of makkelijk vindt, maar wordt aangeraden dat niet te doen. Zie Bijzondere zetten.

Resultaten

Als een zet je laat werpen, zegt hij ook wat er gebeurt, afhankelijk van die worp.

Bij 10+ (een totaal van 10 of hoger) heb je een voltreffer, het beste waarop je kunt hopen.

Bij 7-9 (een totaal van 7, 8 of 9) heb je een halve treffer. Je krijgt maar een deel van wat je wilde, of je krijgt wat je wilde, maar tegen een prijs.

Bij 6- (een totaal van 6 of lager) heb je een misser, met deze gevolgen:

  • Je markeert XP Schade, tenzij de zet iets anders zegt
  • De SL zegt wat er gebeurt, en het wordt naar

Een 6- betekent niet altijd dat je het verknald hebt.

Het betekent dat er iets naars gebeurt, iets waar je SP niet blij mee zal zijn. Je vijand is je te snel af. De tak breekt voordat je kunt springen. Je vindt de vermiste dorpeling, maar o nee, die is al uren dood.

Een paar zetten zeggen wat er bij 6- gebeurt; dan moet de SL zich aan die uitkomst houden. Maar bij de meeste zetten geldt: bij 6- markeer je

XP en bereid je je voor op het ergste.

Laat een zet je niet werpen, dan vertelt hij je gewoon wat er gebeurt.

Wat de uitkomst van een zet ook is, bepaal samen hoe die eruitziet in de fictie. De SL heeft het laatste woord over hoe de wereld op je handelingen reageert en erdoor geraakt wordt, maar is gebonden aan de uitkomst van je zet en kan jou heel goed om inbreng vragen.


Jij en je mede-SP’s zijn het hol van de holenberen binnengegaan, in de hoop tijdens een lange, strenge winter wat broodnodig vlees te bemachtigen. Jij speelt Caradoc (de Aspirant-Held).

“Caradoc,” zegt de SL, “je ogen wennen net aan het halfduister als je gesnuif hoort, en het geluid van iets dat beweegt, iets groots. Aan de rand van het licht komt een enorme gedaante overeind en BRULT. Het is een beer. Wat doe je?”

“Daar gaan we,” zeg je. “Ik schreeuw en storm erop af, schild omhoog, stekend met mijn speer.”

“Dat klinkt toch echt alsof je in een handgemeen bent met een beer van drie meter. Werp +STR om De Degens te Kruisen!”

Je hebt geluk en gooit een 4 en een 5. Met je STR +1 is dat 10! Je kiest er (misschien onverstandig) voor hard toe te slaan voor extra schade, maar dan onderga je wel zijn aanval. Je brengt in totaal 6 schade toe, niet slecht! Jij en de SL zijn het erover eens dat je slag raak was en dat je het grote beest hebt laten bloeden.

Maar je ondergaat ook zijn aanval. De SL zegt: “Net als je raakt, MEPT hij je met zijn rechterpoot. Neem schade. Gooi maar.” Je neemt 9 schade (bijna de helft van je hitpoints). De SL zegt: “Ik denk dat je je schild nog omhoog krijgt, maar de kracht van de klap ramt het tegen je hoofd en je wankelt achteruit.

Markeer het gebrek versuft, terwijl de wereld begint te draaien.”

Had je 6 of minder gegooid, dan had de SL waarschijnlijk gezegd dat de beer je (zoals hierboven) een mep gaf voordat je hem kon steken. Maar goed, dan had je tenminste XP mogen markeren.


Houd en besteden

Sommige zetten zeggen dat je “x van een valuta houdt”, waarbij de valuta iets specifieks is, zoals “Voorbereiding” of “Paraatheid”.

Noteer hoeveel je houdt en besteed het zoals de zet beschrijft.

Bijvoorbeeld:

Verdedigen

Als je een verdedigende houding aanneemt of bijspringt om anderen te beschermen, werp +CON: bij 10+ houd 3 Paraatheid (of 4 als je een schild draagt); bij 7-9 houd 1 Paraatheid (of 2 met een schild). Je kunt Paraatheid 1-op-1 besteden om:

  • De schade/gevolgen van een aanval te ondergaan in plaats van je beschermeling
  • Het effect of de schade van een aanval te halveren
  • Alle aandacht van je beschermeling naar jezelf te trekken
  • Terug te slaan naar een aanvaller (breng je schade toe, met nadeel)

Als je in de aanval gaat, je niet langer op verdediging richt, of de dreiging voorbij is, verlies je alle Paraatheid die je houdt.

Zie gehouden valuta als toestemming om iets geweldigs te doen, nu of later. Als je gehouden valuta besteedt om iets te doen, doe je het gewoon – ook als dat de flow van het spel onderbreekt, en ook als het normaal een zet in gang zou zetten. Besteed je 1 Paraatheid om terug te slaan naar een aanvaller en wat schade toe te brengen, dan doe je dat gewoon, ook al zou vechten in een handgemeen normaal De Degens Kruisen in gang zetten.

Als je valuta besteedt, zeg dan hoe dat er in de fictie uitziet. Kun je het niet beschrijven, besteed de valuta dan toch maar niet.

De SL, dobbelstenen en zetten

In Stonetop gooit de SL normaal geen dobbelstenen en zet hij geen zetten in gang. Vecht je tegen een monster, dan kan de SL zeggen: “Hij springt op je af, klauwen uit, sissend.” Maar de SL zet geen De Degens Kruisen in gang en gooit niet om te zien of de aanval van het monster slaagt.

In plaats daarvan vraagt de SL: “Wat doe je?”

Negeer je het springende monster, dan gaat de SL na of je de situatie begrijpt en dat echt wilt doen. Zo ja, dan vertelt hij je welk naars er als gevolg gebeurt.

Waarschijnlijker doe je iets aan dit monster dat naar je gezicht springt: je duikt weg en hoopt dat het over je heen vliegt, of je draait weg en steekt het, of je heft je schild om het af te weren. Dat zet waarschijnlijk een zet in gang, en de uitkomst van die zet bepaalt mede of de aanval van het monster doel treft.

Zie voor meer details het hoofdstuk Het spel leiden Het spel leiden. Zie voor meer over gevechten in het bijzonder Gevechten leiden Gevaren.

De Lotsdobbelsteen

Als de SL het lot over een uitkomst wil laten beslissen, maar er is geen zet die van toepassing is, kan hij je vragen de Lotsdobbelsteen te werpen. Dat betekent: gooi een (kaal, zonder aanpassingen tenzij de SL iets anders zegt). Hoog is goed, laag is slecht.

Fictieve positie

Wat je personage doet en welke zetten je in gang zet, wordt bepaald door je fictieve positie: de som van alle vastgestelde fictieve details over je personage en de wereld om hem heen. Daaronder valt (maar niet alleen):

  • Je vastgestelde eigenschappen (leeftijd, lengte, gewicht, ervaringen, vaardigheden, gewoonten, instincten, persoonlijkheid, enz.)
  • Je uitrusting, wat je in de hand hebt tegenover wat je weggeborgen hebt, wat je bij je draagt, wat binnen handbereik is
  • Je positie ten opzichte van je vijanden, je bondgenoten, risico’s, dekking, kenmerken van de omgeving
  • Wat je realistisch gezien kunt zien, horen of anderszins waarnemen, gezien het licht, je positie, het weer
  • Wat je aan het doen bent, waar je naar zoekt, waar je je op richt
  • Je vaart, je houvast, je evenwicht, je gemoedstoestand
  • Hoe je beschrijft dat je iets doet, je aanpak van de uitdaging die voorligt Je fictieve positie bepaalt welke handelingen haalbaar zijn, of je handeling een zet in gang zet, en welke zet. Ze beïnvloedt de mogelijke uitkomsten van een zet, zowel goede als slechte.

In veel rollenspellen levert je fictieve positie bonussen of minpunten op je worpen op, of verandert ze het getal waar je boven of onder moet gooien. Ze past de kans aan dat een worp slaagt.

Zo werkt het niet echt in Stonetop. Je krijgt geen +1 bonus of -1 straf alleen omdat de SL een taak “makkelijk” of “moeilijk” vindt.

In plaats daarvan kan je fictieve positie tot uiting komen in…

  • hoe zwaar de SL je in het nauw drijft voordat hij vraagt: “Wat doe je?”

“De draak sist en spant zich, alsof hij op het punt staat aan te vallen. Wat doe je?” tegenover

“Links van je ritselt iets en iets groots breekt door het struikgewas, recht op je af. Wat doe je?”

  • of je handeling überhaupt haalbaar is. “De rotswand is behoorlijk steil, en nat, en je vingers zijn al gevoelloos van de kou. Ik denk niet dat je daar zomaar tegenop kunt klimmen.”
  • of er een zet in gang wordt gezet, of dat je gewoon doet wat je wilde. “Nee, niet werpen voor De Degens Kruisen, je hebt hem volkomen overrompeld. Breng gewoon je schade toe.”
  • of een zet überhaupt in gang kan worden gezet. “Je kunt er met je speer op inslaan, maar dat zet geen De Degens Kruisen in gang. Het is van massief steen. Je doet het geen pijn, je brengt alleen jezelf in gevaar. Weet je het zeker?”
  • wat er nodig is om een handeling te proberen, en/of om een zet in gang te zetten. “Die sprong haal je nu echt niet. Je moet eerst terug naar een lichte last, en zelfs dan Trotseer je Gevaar.”
  • welke zet er in gang wordt gezet. “Nee, ik denk niet dat je Inzicht Zoekt, ik denk dat je Gevaar Trotseert met WIS om ze op tijd te zien.”
  • of de risico’s kleiner of groter zijn. “In dit geval betekent zijn aanval ondergaan gewoon dat hij door je dekking heen komt.” Of: “Voor de duidelijkheid: als je 6- werpt, mis je de sprong en werp je voor Op de Drempel van de Dood.”
  • wat één enkele zet kan bereiken. “Gaaf, een 10+? Ja, je bereikt Andras terwijl de pijlen langs je heen fluiten, en weet hem achter dekking te sleuren.”

Of: “Oké, gaaf, maar ik denk dat dat twee zetten zijn – Gevaar Trotseren om binnen zijn dekking te duiken, en dan De Degens Kruisen als dat je lukt. Doe je dat nog steeds?”

  • zelden, of je met voordeel of nadeel werpt. “Oef, met die windvlagen denk ik niet dat het schot onmogelijk is, maar het wordt wel bijzonder lastig. Je kunt Losbranden, maar je hebt nadeel op de worp.” De SL moet dit echter zelden doen, want het verzwakt de uitwerking van zetten en andere regels die specifiek voordeel of nadeel toekennen.

SP tegen SP

Er zullen momenten zijn waarop jij en andere SP’s met elkaar in conflict komen. Je kunt een andere SP Overtuigen Spelerszetten om met je plan mee te gaan. Die kan op zijn beurt Inzicht Zoeken Spelerszetten om erachter te komen wat jij van plan bent.

Je kunt Hinderen Spelerszetten om te voorkomen dat die ander iets doet waar hij spijt van krijgt, of waar jij spijt van krijgt.

Als er conflict is tussen SP’s, neem dan gas terug. Zet je een zet in die op een andere SP gericht is, of waar een andere SP volgens jou bezwaar tegen kan hebben, geef die speler dan de kans te zeggen wat zijn SP doet, en welke zet (als die er is) hij doet.

Doet een andere SP iets waar je je mee wilt bemoeien om het te Hinderen, zeg het dan! Steek je hand op of onderbreek. Zeg hoe je probeert te stoppen wat die SP doet.

Is het onduidelijk wie welke zetten in gang zet, en in welke volgorde, praat het dan uit. De SL heeft het laatste woord.

Jouw principes

Als speler werkt Stonetop het best als je…

  • Begint en eindigt met de fictie
  • Contact maakt met de andere SP’s
  • Ons laat zien wat belangrijk voor je is
  • Doelen hebt en die nastreeft
  • Gedurfd bent en risico’s neemt
  • Moeilijkheden, tegenslag en mislukking omarmt
  • Meedoet aan het bouwen van de wereld
  • Voortbouwt op wat anderen hebben gezegd
  • Anderen de kans geeft te schitteren
  • Meedoet aan het gesprek

Als je deze principes volgt, bereik je vanzelf je agenda Jouw agenda. Probeer ze altijd te volgen.

Begin en eindig met de fictie

Vertel ons hoe je doet wat je doet, hoe het eruitziet. Zeg niet alleen “Ik Zoek Inzicht”, vertel ons hoe. “Ik hou mijn hoofd schuin en luister of ik iets vreemds hoor tussen de geluiden van het bos.” Zeg niet alleen “Ik val aan”, zeg wat je doet. “Ik storm erop af, schild omhoog, en steek dat ding in zijn buik.”

Als je een zet afhandelt, zorg dan dat duidelijk is wat er als gevolg is gebeurd. Het is de taak van de SL om te beschrijven wat je zet in de wereld teweegbrengt (of dat aan jou over te laten). Beknibbelt de SL daarop, of denkt hij dat dingen duidelijk zijn terwijl dat niet zo is, zeg het dan. Kun je je niet voorstellen wat er gebeurd is, vraag dan om meer details!

Beginnen en eindigen met de fictie is een van de belangrijkste manieren om de fictieve wereld aan te gaan. Maar het is ook een prima manier om een boeiend personage te spelen.

Iedereen kan De Degens Kruisen, maar laat ons zien hoe jij, Brynfor uit Stonetop, juist dit gevecht vecht.

Maak contact met de andere SP’s

Verken de banden tussen jouw personage en de andere SP’s. Speel samen scènes uit, met de stem van jullie personages. Doe moeite om met elkaar om te gaan, om elkaar iets te kunnen schelen en om betrokken te raken bij elkaars leven.

Jullie SP’s hoeven geen vrienden te zijn. Ze hoeven elkaar niet eens aardig te vinden. Maar het spel gaat ervan uit dat ze op zijn minst bondgenoten zijn en dat ze samenwerken voor het dorp als er moeilijkheden zijn. Jullie SP’s zullen veel tijd samen in beeld doorbrengen.

Als je genuanceerde banden ontwikkelt met je mede-SP’s en die banden laat veranderen en groeien, speel je een boeiend personage. Als je die banden je handelingen en beslissingen laat sturen, ook als dat betekent dat jullie met elkaar in conflict komen, speel je om te ontdekken wat er gebeurt.

Laat ons zien wat belangrijk voor je is

Vraag jezelf af, als je personage: voor wie en wat zul je vechten? Wat koester je? Waar streef je naar, waar hoop je op, waar droom je van? Voor wie zou je je leven geven?

Maak in woord en daad duidelijk wat je waardeert, en je speelt een boeiend personage. Laat zien dat je geeft om alledaagse dingen als je huis, je moestuin en je geiten, om NSP’s en wat zij van je denken, en je gaat de fictieve wereld aan. Laat je waarden je handelingen sturen en je in conflict brengen, en speel dan om te ontdekken wat er gebeurt.

Heb doelen en streef ze na

Bepaal wat je SP wil – een verbetering van de nederzetting, de hand van een NSP, het respect van de ouderen, of misschien gewoon een dak dat niet lekt – en werk er tijdens het spel actief naartoe. Reageer niet alleen op de dreigingen die de SL je voorlegt. Doelen hebben en ernaar streven is een prima manier om een boeiend personage te spelen, en het dwingt je eigenlijk wel om de fictieve wereld aan te gaan.

Maar heb ook doelen als speler. Deel ze met de SL en de andere spelers. Voer gesprekken buiten het spel over scènes die je wilt spelen en conflicten waar je naartoe wilt spelen. Net zo belangrijk: wees duidelijk over wat je níet belangrijk vindt, waar je graag snel overheen gaat.

Je speeltijd is beperkt, dus wees duidelijk over wat je in het spel wilt zien. De zet Einde van de Sessie Spelerszetten geeft je daar een formeel moment voor, maar je kunt altijd uit je rol stappen en met elkaar praten, van speler tot speler.

Voor de duidelijkheid: doelen hebben en ze nastreven betekent niet “altijd krijgen wat je wilt”. Het betekent dat je dingen hebt waar je naartoe werkt, dingen die scènes en avonturen aandrijven. Of je je doelen bereikt, hangt af van wat je doet, welke zetten je in gang zet, wat je gooit en hoe de fictie daar logisch en aannemelijk op reageert. Speel om te ontdekken wat er gebeurt.

Wees gedurfd, neem risico’s

Onderneem doortastende actie die het spel en de situatie vooruit helpt. Jullie zijn de SP’s, de mensen naar wie Stonetop kijkt om gered te worden als er gevaar dreigt. Als jij je niet als een held gedraagt, wie dan wel?

Wees niet overdreven voorzichtig en besteed geen uren aan zorgvuldige, uitgebreide plannen die op elke mogelijkheid voorbereid zijn. Plan een beetje, natuurlijk. Wees slim. Speel naar je sterke en je zwakke kanten, en bedenk wat juist jouw personage zou doen. Maar laat het spel niet stilvallen. Merk je dat je langer dan een paar minuten aan het wikken en wegen bent, stop dan. Maak een keuze. Handel.

Speel om te ontdekken wat er gebeurt.

Omarm moeilijkheden, tegenslag en mislukking

Niet alles gaat zoals jij wilt.

Het is deels de taak van de SL om je tegenspoed voor te schotelen en de dingen te bedreigen waar je om geeft. Die uitdagingen betekenen niets als er niet echt iets op het spel staat, als er geen kans is dat je verliest. Moeilijkheden, tegenslag en mislukking horen allemaal wezenlijk bij spelen om te ontdekken wat er gebeurt.

Moeilijkheden, tegenslag en mislukking zijn ook een kans om een boeiend personage te spelen. Laat ons zien hoe je met tegenspoed omgaat, hoe je de uitdaging aangaat. Laat ons zien wat verlies met je doet. Laat ons zien hoe je toch doorgaat.

Het is niet zo dat helden nooit vallen. Het is dat ze weer opstaan.

Doe mee aan het bouwen van de wereld

De SL is verantwoordelijk voor de wereld als geheel. Maar terwijl je je personage maakt, vraagt je playbook je om dingen over de wereld vast te leggen: over de god die je dient, over de ellende die je hebt meegemaakt, over de NSP’s die in Stonetop wonen. Kies opties en verzin details die jij interessant en boeiend vindt.

Terwijl je je personage voorstelt, stelt de SL je vragen. Heel veel vragen.

Sommige gaan specifiek over je SP (“Kun je lezen?”), maar andere nodigen je uit details aan de wereld toe te voegen (“Wie deed dit werk vóór jou, als iemand het al deed?”). Zodra het spel begint, blijft de SL vragen stellen en voortbouwen op de antwoorden. De SL stelt je personage vragen die de wereld helpen vormgeven, vragen als:

  • “Rhianna, wie heeft je leren jagen en spoorzoeken?”
  • “Blodwen, je woont bij je moeder, toch? Broers of zussen? Hoe ziet het er binnen uit?”
  • “Vahid, je hebt Brennan eerder ontmoet; wat is zijn meest opvallende kenmerk?”
  • “Caradoc, wat heb je gehoord over de Stille Tweeling (Quiet Twins) en hoe ze de Beek (Stream) zijn gaan teisteren?”
  • “Vahid, wat is je opgevallen dat alle vermiste kinderen gemeen hebben?”
  • “Wat is het meest opvallende aan de Vlakte (Flats) in het vroege voorjaar?”
  • “Caradoc, toen je terugkwam in Stonetop, wiens reactie verraste je het meest?”

Antwoord met enthousiasme, met kleur en leven! Denk aan wat je over je personage weet, wat je over de veronderstelde wereld weet, wat andere spelers al hebben vastgesteld. Pik coole ideeën uit boeken of strips, uit series of films, uit andere spellen, uit het echte leven. Voeg details toe die je in het spel wilt zien, waar je enthousiast over bent! Geef antwoorden die jij cool en interessant vindt, en je gaat vanzelf de fictieve wereld aan.

Dat gezegd hebbende: denk er niet te lang over na. Het beste antwoord is vaak het voor de hand liggende, het eerste dat bij je opkomt. Wat als eerste bij jou opkomt, is vaak een verrassing voor de SL en de andere spelers, iets waar zij nooit op gekomen zouden zijn, en zo help je hen te spelen om te ontdekken wat er gebeurt.

Vind je dit soort vragen vervelend of zelfs stressvol, bedenk dan waarom. Praat erover met je SL. Vind je het niet fijn om voor het blok gezet te worden, dan kan de SL je een vraag stellen en de schijnwerper daarna verplaatsen, zodat je tijd hebt om na te denken. Heb je het gevoel dat je het werk van de SL moet doen (de wereld bedenken) en gaat dat ten koste van je plezier, dan kan de SL je minder vragen stellen over het bouwen van de wereld en meer over wat je SP op dat moment denkt en voelt.

Maar het kan ook zijn dat je het gewoon niet gewend bent. Veel rollenspellen trekken een heel strikte grens tussen de taak van de speler en die van de SL, en Stonetop vervaagt die grens met opzet. Ben je niet gewend om aan de wereld mee te bouwen, probeer het dan eens.

Rek jezelf op! Hoe meer je meedoet aan het bouwen van de wereld, hoe makkelijker het wordt.

Bouw voort op wat anderen hebben gezegd

Laat je inspireren door je medespelers. Neem elementen over die zij introduceren en gebruik ze zelf. Bouw erop voort, varieer erop, schaaf eraan.

Het maken van personages is het meest voor de hand liggende moment om voort te bouwen op wat anderen hebben gezegd.

Vertelt De Vos een sterk verhaal over hoe zij en haar zus in het bos een griezelige oude man tegenkwamen? Gebruik een van die elementen opnieuw als jij aan de beurt bent! Speel je De Woudloper, dan maak je je misschien zorgen om diezelfde griezelige oude man, die bij de Vervallen Toren (Ruined Tower) is gezien.

Speel je De Aspirant-Held, dan is de zus van De Vos misschien de NSP wier hart je hoopt te winnen.

Bouw tijdens het spel, als de SL vragen stelt, verder op elkaars antwoorden. Laat je eigen ideeën groeien uit wat al vaststaat. Verzin niet iets nieuws als je iets kunt hergebruiken en terug laten komen. Ga de fictieve wereld aan, ook terwijl je haar schept!

Geef anderen de kans te schitteren

Eis de schijnwerper niet op. Let erop hoeveel je praat in vergelijking met de andere spelers. Heb je veel gepraat, stel dan voor de schijnwerper te verplaatsen. Praat een stille speler, onderbreek dan niet tenzij het op het juiste moment komt en waardevol is – en steek zelfs dan je hand op of wacht op een natuurlijke pauze.

Wees ook proactief. Zet anderen in de schijnwerpers! Flirt De Vos met een van je volgelingen? Zorg dat ze samen een scène krijgen, met z’n tweeën. Is de speler van De Gezegende deze sessie stil geweest? Vraag haar SP om met die van jou een boodschap te doen, en begin dan een gesprek over iets waar ze om geeft.

Dit principe gaat niet over het nastreven van jouw agenda – het gaat erom de andere spelers te helpen die van hen na te streven: om boeiende personages te spelen en de fictieve wereld aan te gaan. Maar als jullie elkaar de kans geven te schitteren, is de uitkomst vaak verrassend, en dat betekent dat jullie allemaal spelen om te ontdekken wat er gebeurt.

Doe mee aan het gesprek

Je speelt dit spel door met elkaar te praten. Het spel ís het gesprek. Wees een actief, betrokken deel van dat gesprek.

Waarom ben je er anders?

Let op, ook als je SP er niet bij betrokken is. Probeer afleiding te vermijden, op welke manier dat voor jou ook werkt (maak bijvoorbeeld aantekeningen, krabbel wat, brei, of wat dan ook).

Stel vragen. Vraag om verduidelijking, om meer details. Wees nieuwsgierig! Vraag spelers naar hun personages, naar hun handelingen, gedachten en gevoelens.

Doe suggesties. Valt er een stilte in het gesprek en heb je een goed idee, breng het dan in.

Raak enthousiast! Roep oooh en aaah bij de geweldige dingen die de andere spelers zeggen en doen. Lach om elkaars grappen. Kreun om elkaars woordgrappen. Juich als een beslissende worp goed uitpakt.

Vervloek het lot als een worp tekortschiet.

Je zult weleens een mindere avond hebben, sessies waarin je afgeleid bent of weinig energie hebt. Dat geeft niet. Maar doe wat je kunt om je te concentreren, op te letten, mee te doen aan het gesprek en te genieten van het gezelschap van je vrienden. Want daar ben je uiteindelijk voor.

Andere dingen om te doen

Maak aantekeningen! Namen en eigenschappen van NSP’s. Wie familie is van wie. Stukjes geschiedenis en overlevering.

Plaatsen. Dingen. De gebeurtenissen van elke sessie.

Denk je dat het later handig is om iets terug te kunnen zoeken, schrijf het dan op. Je toekomstige zelf zal je dankbaar zijn.

Leer de regels. Je hoeft geen expert te zijn, maar leer de basis. Weet dat “werp +STR” betekent dat je gooit en je STR erbij optelt. Raak vertrouwd met de basiszetten De zetten, vooral met hun aanleidingen. Begrijp hoe je uitrusten, uitrusting en bezittingen werken.

Ken je personage. Jij bent degene met het playbook voor je neus. Weet wat je waarden zijn (of waar je ze kunt vinden).

Weet wat je schadedobbelsteen is. Ken je zetten, wat ze in gang zet en wat ze doen. Controleer dingen gerust, en iedereen maakt fouten. Maar jij bent verantwoordelijk voor je personage. Verwacht niet dat de SL of de andere spelers je vertellen waartoe je SP in staat is.

Let op zetten die in gang worden gezet. Het is ieders taak om te melden wanneer er een zet in gang wordt gezet, of om er vraagtekens bij te zetten als iemand een zet inroept zonder dat aan de aanleiding is voldaan. “Dit voelt alsof je haar probeert te verleiden… Overtuigen?”

“Is dit echt Gevaar Trotseren? Ik bedoel, wat staat er op het spel?”

Bespeel de fictie. Beschrijf je handelingen zo dat je de zetten in gang zet die je wilt gebruiken, en vermijd zetten die je niet wilt doen. Benut details uit de vastgestelde fictie, of stel nieuwe voor waarvan je denkt dat ze kunnen helpen.

Kom op voor jezelf en voor elkaar.

Denk je dat de SL een zet verkeerd heeft uitgelegd, een detail over het hoofd heeft gezien of iemand heeft overgeslagen die al een tijdje wacht, zeg het dan!

Vind je dat een andere speler vervelend doet, vraag dan of die ermee wil ophouden. Wil je iets in het spel zien, laat dat dan weten.

Lijkt iemand anders niet blij, vraag dan wat er is. Communicatie is alles!

Let op de sfeer. Iedereen is verantwoordelijk voor de toon, de stemming en de thema’s van het spel.

Let op de sfeer aan tafel. Bouw erop voort, varieer erop, respecteer haar. Vind je het mooi dat “hoop” een thema aan het worden is, zoek dan manieren om dat te verkennen of te versterken. Speelt iedereen serieus, rauw en met modder bespat, noem je broer dan niet “Scheetwyn” en laat je SP geen acrobatiek in animestijl uithalen.

Verdeel de lasten. Veel logistieke taken komen standaard op de SL neer. Maar dat hoeft niet! De SL heeft al genoeg te doen met het leiden van het spel, dus doe wat je kunt om te helpen.

Verdeel de verantwoordelijkheid voor:

  • Plannen, de gastheer zijn, eten bestellen
  • Materiaal afdrukken
  • Aantekeningen maken
  • Het playbook van de nederzetting bijwerken
  • Sessies samenvatten
  • Regels uitleggen
  • Spelers tussen sessies achter de broek zitten (“Hé allemaal, zijn jullie al een niveau gestegen?”)
  • De tijd in de gaten houden, pauzes inlassen, de boel vooruit helpen
  • Letten op ongemak, een time-out vragen, bij anderen polsen hoe het gaat

Ook als je voor deze dingen geen formele verantwoordelijkheid neemt, kun je inspringen en helpen waar nodig.

Stel vragen! Weet je iets niet zeker, vraag dan om verduidelijking. Weet je niet wat je moet doen of hoe je een vraag moet beantwoorden, vraag dan om advies.

Respecteer grenzen en wensen. Voordat jullie beginnen met spelen, bespreken jullie welke inhoud jij en je medespelers uit het spel willen weren, willen versluieren en “buiten beeld” willen afhandelen, of op een bepaalde manier willen behandelen.

“Geen seksueel geweld”, of: “Laten we leed bij dieren versluieren”, of: “Spinnen mogen, maar beschrijf niet hoe hun poten bewegen.” Zodra het spel begint, kunnen jij en andere spelers deze afspraken bijstellen.

Respecteer deze grenzen. Is “marteling” uitgesloten inhoud, laat je SP dan niemand martelen. Het maakt niet uit of “mijn personage dat zou doen”. De grenzen en gevoelens van je medemensen zijn belangrijker dan jouw beeld van je personage, belangrijker dan je agenda en principes als speler. Jij en je vrienden zijn belangrijker dan het spel.

Bij twijfel...

Als de SL vraagt: “Wat doe je?”

en je het niet zeker weet, doe dan het volgende:

  • Stel je de situatie voor
  • Vraag de SL om verduidelijking
  • Vraag jezelf af: “Wat wil ik? Wat is mijn doel?”
  • Denk na over je sterke en zwakke punten
  • Vraag anderen om advies
  • Kies het voor de hand liggende, het interessante, het betekenisvolle, niet per se het “juiste” (en vergeet niet: bij 6- krijg je XP)!

Wat je niet moet doen

Werp niet voordat iedereen het eens is. Zeg je “O, ik wed dat ik Dingen Weet over de Fae”, pak dan niet meteen de dobbelstenen om +INT te werpen.

Wacht tot de SL en de rest van de groep erkennen dat je inderdaad een zet in gang zet, en wel deze zet. Werp je voor een zet voordat de anderen het erover eens zijn dat je die in gang hebt gezet, dan telt het niet. Raap je dobbelstenen maar weer op.

Speel niet vals. Sjoemel je met je worpen om de uitkomst te krijgen die je wilt, of “vergeet” je een regel of een eerder vastgesteld detail, dan speel je niet echt om te ontdekken wat er gebeurt. Gooi je dobbelstenen in het zicht, respecteer de vastgestelde fictie en speel volgens de regels. Je hebt meer plezier, en je bent geen valsspeler.

Houd geen geheimen voor andere spelers. Het is prima als je personage geheimen heeft voor de andere SP’s. Sterker nog, dat is geweldig! Maar de andere spelers moeten ervan weten, zodat ze kunnen genieten van de dramatische ironie.

Verwacht geen eerlijke gevechten. Dat de SL een monster voor je neerzet, betekent niet dat hij denkt dat je het kunt verslaan.

Gevechten worden niet “gebalanceerd” op jullie SP’s afgestemd.

En zelfs een gevecht tegen een “makkelijke” vijand kan misgaan als de dobbelstenen tegen je zijn. Schat je kansen zorgvuldig in, vermijd gevechten die je niet aankunt, en wees bereid te vluchten als het fout gaat.

Denk er niet te lang over na. Verspil je tijd niet met wikken en wegen bij elke beslissing, met uitgebreide plannen voor elke mogelijkheid of met het bedenken van het perfecte antwoord op de vraag van de SL. Wees gedurfd, neem risico’s en omarm moeilijkheden, tegenslag en mislukking.

Je personage

Elke SP in Stonetop heeft een playbook. Een playbook is een sjabloon, een reeks keuzes en opties die naar een bepaald type personage wijzen en toch ruimte laten om het personage uniek te maken.

Er zijn negen standaardplaybooks, die je vanaf Playbooks & Inlegvellen vindt. Tijdens het spel gebruik je echter een afgedrukt exemplaar van je playbook of een digitale versie ervan. Je kunt deze playbooks (en ander materiaal) downloaden van www.lampblackandbrimstone.com.

Om je personage te maken, kies je een playbook en vul je het in. Elk playbook bevat keuzes voor de…

  • Achtergrond
  • Instinct
  • Uiterlijk
  • Herkomst en naam
  • Waarden
  • Playbookzetten
  • Bijzondere bezittingen

Elk playbook bevat ook:

  • Een plek om gebreken te noteren
  • Je schadedobbelsteen
  • Vakjes om je hitpoints (HP), pantser, ervaring (XP) en huidige niveau te noteren
  • Een reeks aanzetten en vragen die je helpen een deel van de wereld vorm te geven
  • Een procedure om je SP aan de rest van de groep voor te stellen.

Achtergrond

Elk playbook biedt een keuze uit drie achtergronden. Je keuze vertelt ons hoe je SP de uitzonderlijke persoon is geworden die hij is. Ze helpt ook zijn voorgeschiedenis te bepalen, en zijn rol in het dorp Stonetop.

Elke achtergrond brengt een of meer voordelen met zich mee: een unieke zet, een extra playbookzet, een bijzondere bezitting, enz.

Instinct

Je instinct beschrijft hoe je SP zich doorgaans gedraagt, ten goede of ten kwade. Laat je je instinct in het spel zien, of worstel je ertegen, dan mag je XP markeren bij het Einde van de Sessie Spelerszetten.

Kies voor je eerste SP een van de instincten uit je playbook. Heb je al eerder gespeeld en voelt geen van de genoemde instincten goed, kies dan gerust een instinct uit een ander playbook of verzin een nieuw.

Je instinct kan tijdens het spel veranderen. Elke keer dat je een Niveau Stijgt Thuisfrontzetten word je gevraagd dat te overwegen, maar je kunt je instinct veranderen wanneer het goed voelt. Kies iets anders (uit je playbook of een ander), of verzin een nieuw. Laat het de SL en de andere spelers wel weten.

Uiterlijk

Elk playbook laat je kiezen uit een aantal opties voor het uiterlijk van je personage, of iets anders verzinnen.

Dit is alleen bedoeld om je te helpen je SP voor je te zien en uit te werken; het heeft geen specifiek effect op de regels. Gebruik je keuzes als vertrekpunt, en voeg tijdens het spel gerust details toe of verander ze.

Herkomst en naam

Stonetop is het thuis (of zo goed als) van elke SP, maar je kunt zelf bepalen waar je personage of zijn familie oorspronkelijk vandaan kwam. Weet je niet wat je moet kiezen, kies dan Stonetop.

Elk playbook biedt een andere reeks mogelijke herkomsten. Kies voor je eerste SP een van de genoemde herkomsten – die liggen het meest voor de hand en passen het best bij dat playbook.

Ben je al vertrouwd met de wereld van Stonetop en heb je een duidelijk idee, dan mag je best een andere herkomst kiezen.

Elke herkomst geeft een lijst namen om uit te kiezen. Je hoeft niet een van de voorgestelde namen te nemen, maar de lijsten zijn bedoeld om de wereld een samenhangend gevoel te geven. Wil je iets anders, dan bevat het playbook van de nederzetting Playbook van de Nederzetting extra namen uit elke streek. Of je zoekt online naar vergelijkbare namen.

Je personage maken

Bij het begin van een nieuw spel maak je de personages samen, tijdens de eerste sessie. Het is prima om met een concept of wat ideeën aan te komen, maar houd ze losjes vast. Wees bereid ze los te laten of te veranderen naar aanleiding van de ideeën en interesses van de andere spelers.

Begin met het kiezen van je playbook. Kijk in de hand-out Wereldoverzicht (Setting Overview) voor een korte beschrijving van elk playbook en hoe ingewikkeld het is. Twijfel je, kijk dan naar de voorkant van elk playbook om een idee te krijgen waar het over gaat. Niet dubbel kiezen: elke speler kiest een ander playbook.

Werk je playbook van voor naar achter door en maak keuzes zoals aangegeven. Noemt je playbook een inlegvel of arcana, vraag de SL daar dan om. Stop als je bij “Kennismaking” bent en wacht op de anderen.

Ben je vertrouwd met Stonetop, dan mag je alternatieven voorstellen voor je achtergrond, herkomst, bijzondere bezittingen of zelfs playbookzetten.

De SL en de rest van de groep moeten daar allemaal mee instemmen.

Stap je in een lopend spel in, laat de SL of een andere speler je dan bijpraten over de vastgestelde details, en maak je SP vóór je eerste sessie. Gaat je SP met pensioen of sterft hij, maak dan tussen twee sessies een nieuwe SP. Kies in beide gevallen een achtergrond die past bij een nieuwkomer in het dorp of bij een NSP die opklimt tot SP. Overleg dan met de SL hoe je je nieuwe SP het best in het spel kunt introduceren.

Waarden

Elke SP heeft zes waarden. Zet je een zet in gang waarbij geworpen moet worden, dan vertelt de zet je welke waarde je erbij optelt.

Elke waarde heeft een afkorting van drie letters. De zetten en de spelteksten gebruiken bijna uitsluitend die afkorting, gewoon om ruimte te sparen en het kort te houden.

De zes waarden zijn:

  • Kracht (STR): je lichamelijke kracht en je vermogen die te gebruiken. Werp +STR om De Degens te Kruisen, of om Gevaar te Trotseren met pure kracht of macht.
  • Behendigheid (DEX): je souplesse en fijne motoriek. Werp +DEX om Los te Branden, of om Gevaar te Trotseren met snelheid, lenigheid of finesse.
  • Intelligentie (INT): je geheugen, je kennis en je snelle denken. Werp +INT om Dingen te Weten, of om Gevaar te Trotseren met deskundigheid of een slim plan.
  • Wijsheid (WIS): je intuïtie, zelfbeheersing en oplettendheid. Werp +WIS om Inzicht te Zoeken, of als je op je wilskracht of je zintuigen vertrouwt om Gevaar te Trotseren.
  • Constitutie (CON): je uithoudingsvermogen, taaiheid, vastberadenheid en volharding. Werp +CON om te Verdedigen, of om Gevaar te Trotseren door stand te houden of ontberingen te doorstaan.
  • Charisma (CHA): je vermogen anderen te charmeren en met hen in contact te komen, en aan te voelen wat anderen willen. Werp +CHA om te Overtuigen, of om Gevaar te Trotseren in sociale situaties.

De meeste playbooks laten je de volgende getallen over je waarden verdelen: +2, +1, +1, +0, +0 en -1. Verdeel ze zoals je wilt, maar je bent waarschijnlijk het tevredenst als je de positieve getallen zet bij de waarden die je vaak denkt te gebruiken. (Let op: De Aspirant-Held begint met slechtere waarden dan de andere playbooks, maar compenseert dat met de zet Aanleg voor Grootheid.)

Je kunt je waarden verhogen door de playbookzetten Verbeterde Waarde of Superieure Waarde te nemen (zie De Gezegende en 107).

Gebreken

Tijdens het spel kan een zet of de SL je zeggen een “gebrek te markeren”. Er zijn drie gebreken:

  • Verzwakt: vermoeid, moe, traag, wankel. Werp met nadeel bij +STR of +DEX.
  • Versuft: van de kaart, verward, niet helder denkend. Werp met nadeel bij +INT of +WIS.
  • Terneergeslagen: zwaar van streek, boos, onwel, met pijn. Werp met nadeel bij +CON of +CHA.

Op je playbook staat voor elk gebrek een vakje om het te markeren, net onder de waarden.

Gebreken weerspiegelen de fictie én bepalen haar. Gebeurt er iets waardoor je vermoeid, moe en wankel raakt, dan markeer je verzwakt om dat weer te geven. Markeer je verzwakt omdat een zet dat zegt, dan betekent dat dat je vermoeid, moe en wankel wordt.

Gebreken blijven tot een zet als Op Adem Komen Expedities of Kamp Opslaan Expedities zegt dat je ze mag wissen, of tot de SL dat zegt.

Schade

Je playbook noemt een schadedobbelsteen. Krijg je de kans een vijand te verwonden, gooi dan deze dobbelsteen om te zien hoeveel schade je toebrengt.

Je schadedobbelsteen staat los van je wapen. Ben je De Krachtpatser, dan breng je schade toe; ben je De Lichtdrager, dan breng je toe. Het maakt niet uit of je een dolk of een moker hanteert, of je tegenstander met je blote handen wurgt. Je schadedobbelsteen geeft weer hoe gevaarlijk jij bent. Je wapen is maar een stuk gereedschap. (Sommige oorlogswapens doen “+1 schade”, maar dat zijn uitzonderingen.)

Sommige zetten gaan boven je schadedobbelsteen. Een Lichtdrager die Louterende Vlammen gebruikt, brengt schade toe, maar alleen als die een heilig licht hanteert tegen een wezen van de duisternis.

(En nee, je telt geen STR of DEX op bij je schadeworpen.)

Hitpoints (HP)

Je hitpoints (HP) geven aan hoeveel vechtlust je nog in je hebt. Begin het spel met je huidige HP gelijk aan je maximale HP, zoals aangegeven in je playbook.

Je verliest HP als je schade oploopt – als je gewond, bezeerd, toegetakeld of door elkaar geschud wordt, enz. Raken je HP op, dan doe je niet meer mee en ben je misschien stervende.

Je krijgt HP terug via zetten als Op Adem Komen Expedities of Kamp Opslaan Expedities, maar je huidige HP kunnen nooit hoger worden dan je maximum.

(Nee, je krijgt niet meer HP per niveau, en je telt ook je CON niet op bij je HP.)

Pantser

Je pantser vermindert de schade die je oploopt.

Loop je bijvoorbeeld 3 schade op maar heb je 1 pantser, dan verlies je maar 2 HP.

Je pantser hangt af van de uitrusting die je draagt. Uitrusting met “n pantser”

(zoals “1 pantser” of “2 pantser”) stapelt niet; gebruik het hoogste getal. Uitrusting met “+1 pantser” stapelt wel met ander pantser.

Pantser is standaard 0. 0 of 1 pantser is gebruikelijk. 2 pantser is stevig. 3 pantser is het beste wat je aan het begin van het spel kunt krijgen.

XP

Afkorting van “experience points”: ervaringspunten. Je begint zonder XP. Je markeert XP…

  • als je voor een zet werpt en 6- gooit (tenzij de zet iets anders zegt);
  • als onderdeel van de zet Einde van de Sessie Spelerszetten; en
  • als een andere zet dat zegt.

“XP markeren” betekent dat je een streepje zet in het XP-vak op je playbook, waarmee je totale XP met 1 stijgt. Zo:

Heb je genoeg XP gemarkeerd, dan kun je die besteden om Fel te Branden Spelerszetten of een Niveau te Stijgen Thuisfrontzetten.

Niveau

Je niveau geeft aan hoeveel bekwaamheid en vermogen je SP heeft opgebouwd. Je begint op niveau 1. Heb je XP gemarkeerd gelijk aan 6 plus tweemaal je huidige niveau, dan kun je wat rustige tijd nemen en die XP besteden om een Niveau te Stijgen Thuisfrontzetten.

Elke keer dat je een Niveau Stijgt, krijg je een nieuwe zet uit je playbook. Op niveau 6 krijg je toegang tot de krachtigste zetten van je playbook. Er is geen maximumniveau, maar elk niveau kost 2 XP meer dan het vorige.

Maak je een nieuw personage om in een lopend spel in te stappen, dan begin je toch op niveau 1, op welk niveau de andere SP’s ook zitten.

Maak je geen zorgen over “machtsverschillen”.

Een SP van laag niveau heeft niet helemaal zoveel mogelijkheden als een van hoog niveau, maar is nog steeds ruimschoots effectief.

Bijzondere bezittingen

Je bijzondere bezittingen zijn de unieke of interessante dingen die je bezit of waar je toegang toe hebt.

Naast je bijzondere bezittingen heb je toegang tot de gewone wapens, het pantser en de uitrusting op het inlegvel Inventaris Inventaris. Zie het onderdeel Uitrusting en bezittingen Uitrusting en bezittingen voor meer informatie.

Bedenk hoe je bijzondere bezittingen je rol in het dorp weerspiegelen. Heb je de looierij (of toegang ertoe)? Leuk, ben je dan de looier van het dorp? Zijn leerling? Een naaste verwant van de looier? Je hebt een stokerij, hè? Help je het dorpscafé te runnen? Of stook je thuis whisky voor jezelf en de jouwen? Ben je de belangrijkste stoker, of een van velen? Heb je rivalen? Dat soort dingen.

Zetten

Elk playbook heeft een selectie zetten.

Je begint het spel met 3 of 4 ervan; je playbook zegt welke, of waaruit je kiest. Elke keer dat je een Niveau Stijgt Thuisfrontzetten, krijg je een nieuwe zet uit je playbook.

Sommige playbookzetten hebben geen aanleiding Dobbelstenen en zetten; je krijgt gewoon hun voordeel zodra je ze neemt. Neem je de zet Verbeterde Waarde, dan verhoog je blijvend een van je waarden. Neem je een zet waarmee je altijd iets mag vragen, dan mag je dat meteen doen!

Zegt een zet “(Vereist __)”, dan moet je aan die eis voldoen om de zet te nemen. De eis kan een niveau zijn, een andere zet of het specifieke playbook (wat betekent dat andere playbooks deze zet nooit kunnen nemen, ook niet als ze een zet nemen waarmee ze uit een ander playbook mogen kiezen, zie hieronder.)

Als een zet een andere zet vervangt, dan vereist hij de zet die hij vervangt. Neem je zo’n zet, dan verlies je de oorspronkelijke zet en alle voordelen die die opleverde.

Veel playbooks hebben een zet waarmee je uit een ander playbook mag kiezen. De meeste van die zetten beperken uit welke playbooks je mag kiezen.

Wil je echt een bepaalde zet uit een ander playbook nemen, maar heb je daar de mogelijkheid niet voor, leg je idee dan voor aan de SL en de andere spelers. Is iedereen het ermee eens, prima. Maar er zijn redenen waarom de playbooks toegang hebben tot de zetten die ze hebben. Playbooks die op magie gericht zijn, hebben minder speelruimte als ze uit andere playbooks kiezen, en hun zetten zijn ook minder vrij beschikbaar voor anderen.

De wereld bouwen

Op de achterkant van elk playbook vind je in de linkerkolom een reeks vragen en aanzetten die je helpen de wereld en de plaats van je personage daarin vorm te geven. Vul ze zelf in, zo goed als je kunt.

Bij het begin van een nieuw spel kunnen je antwoorden op deze aanzetten en vragen grote invloed hebben op hoe Stonetop en de wijdere wereld er voor jullie groep uitzien. Stap je in een lopend spel in of maak je een vervangende SP, maak dan keuzes die aansluiten bij wat er voor dat spel al vaststaat.

Reken erop dat de SL hier vragen over stelt. Wanneer en waar gebeurde dit?

Wie waren er nog meer bij betrokken? Hoe kwam je daar eigenlijk terecht? Enz. Het is goed om hier van tevoren een beetje over na te denken, maar houd je ideeën zoals altijd losjes vast. Misschien wil je ze wat aanpassen zodra je hoort wat de andere spelers te zeggen hebben.

Kennismaking

Elk playbook eindigt met een procedure om je personage aan de groep voor te stellen.

Dat is bedoeld voor de eerste sessie, nadat jullie allemaal je playbooks gekozen en ingevuld hebben. De SL loopt het samen met de groep door en stelt daarbij veel vragen. Let op de andere spelers, stel zelf vragen en borduur voort op de details die zij aandragen.

De kennismakingsprocedure gaat ervan uit dat je personage al een vaste plek in het dorp heeft. Maak je een nieuw personage voor een lopend spel, overleg dan met de SL en de andere spelers hoe je je nieuwe SP het best kunt introduceren.

Was je nieuwe SP eerst een NSP die nu “opklimt” tot SP, doe dan misschien een uitgeklede versie van deze procedure tussen de sessies door (via e-mail, een groepschat, enz.) of aan het begin van de volgende. Sommige antwoorden liggen misschien voor de hand, maar andere kunnen verrassend zijn.

Is je nieuwe SP pas net in Stonetop aangekomen, dan kun je deze procedure ook helemaal overslaan en zijn aankomst in het dorp echt uitspelen.

Of de groep springt vooruit in de tijd en zegt dat je nieuwe SP een paar maanden geleden is aangekomen en zich inmiddels heeft gesetteld; dan kun je de Kennismaking gewoon aan het begin van een sessie doorlopen.

Inlegvellen

Bij elk playbook hoort een inlegvel, een blad van een halve pagina dat je in je gevouwen playbook kunt schuiven. Ter naslag staan er exemplaren van in dit boek, vanaf Inlegvellen.

Elk playbook krijgt een inlegvel om je huidige inventaris Inventaris bij te houden; op de andere kant houd je volgelingen Volgelingen bij of informatie die bij je playbook hoort, zoals de aanroepingen Aanroepingen van De Lichtdrager of de ploeg Ploeg van De Maarschalk.

De Gezegende en De Woudloper krijgen misschien bijzondere inlegvellen als ze een bepaalde achtergrond of zet nemen. De Zoeker krijgt een extra inlegvel voor zijn grote arcanum (zie Boek II, vanaf Thuisfront). De Krachtpatser ook, maar alleen als je de achtergrond Door Storm Getekend De Krachtpatser kiest.

Je kunt tijdens het spel nieuwe inlegvellen krijgen. Sterf je en weiger je door de Laatste Deur (Last Door) te gaan, dan krijg je het inlegvel Geest, Wederganger of Horige (Geest · Wederganger en 152). Je SL kan je ook een op maat gemaakt inlegvel geven voor een unieke reeks vermogens die je personage tijdens het spel verwerft (zie Zetten & Liefdesbrieven

schrijven, Zetten & Liefdesbrieven schrijven).

Arcana

Arcana zijn magische voorwerpen, plaatsen of overleveringen die macht kunnen verlenen – maar alleen als je de tijd en moeite neemt om hun mysteries volledig te ontsluiten. De Zoeker begint met een verzameling arcana, en iedereen kan ze tijdens het spel verwerven.

Elk arcanum is anders. Sommige zijn spreuken of vermogens die je kunt leren door een snipper overlevering te bestuderen, en een willekeurig aantal mensen zou dezelfde spreuk kunnen leren. Sommige vervullen je van magische kracht. Andere arcana zijn magische voorwerpen die je leert hanteren. En weer andere zijn magische plaatsen waar je naar terug moet om hun kracht te gebruiken.

Rijzen er vragen over een arcanum (hoe het werkt, wat er komt kijken bij het gebruik, wat het wel en niet kan, enz.), praat het dan uit met de SL en de andere spelers. Kijk naar de details die beschreven of geïmpliceerd zijn of al in het spel vaststaan, en leid er samen een antwoord uit af.

Kleine arcana

Elk klein arcanum wordt weergegeven door een kaartje. Hieronder zie je een voorbeeld.

De voorkant, zoals in het voorbeeld hieronder, toont wat je in één oogopslag of na een beetje studie over het arcanum kunt zeggen.

Ze zegt ook wat er nodig is om de mysteries van het arcanum te ontsluiten.

Het ontsluiten van de mysteries van een klein arcanum kost vaak veel tijd, meestal tussen expedities door. Kijk niet raar op als de SL je vraagt welke klussen of verplichtingen blijven liggen terwijl jij deze magische kracht najaagt.

Een oude perkamentkoker

◇ broos

Een leren perkamentkoker, gebarsten en versleten door de jaren. Erin zitten een gehavende brief en een paar kleine, blauwachtige baren. Het is een brief, in een ouder dialect van het Heuvelvolk (Hillfolk), van een leerling aan zijn meester. Hij beschrijft een geestelijke oefening om sluimerende kracht uit aetherium te putten.

Je kunt Laoj Daviths Galvanische Infusie van de perkamentrol leren, maar…

Zegt een vereiste dat “je het risico loopt

___”, dan Trotseer je Gevaar Spelerszetten, tenzij je een manier kunt bedenken om dat risico weg te nemen. Magie leren is zelden makkelijk of veilig.

Voldoe aan de vereisten en je ontsluit de mysteries. Je krijgt de zet en/of de volgeling die op de achterkant van de kaart staat.

Je kunt een klein arcanum delen met een andere SP of zelfs een NSP, zolang dat zinnig is. Bepaal samen met de SL hoe de vereisten voor hen veranderen om de mysteries van het arcanum te ontsluiten.

Laoj Daviths Galvanische Infusie

Als je een stuk aetherium aanraakt en de kracht ervan in jezelf trekt, werp +CON:

bij 7+ neem je de kracht op en krijg je HP (ook als je daardoor boven je maximale HP uitkomt); maar bij 7-9 raakt het aetherium uitgeput en verbrokkelt het tot een krijtachtige klomp kopergroen.

De spreuk duurt tot je hem beëindigt of tot je bij welke zet dan ook 6- werpt. Zolang hij duurt, hoef je niet te slapen en blijf je zeer alert en geconcentreerd – je werpt met voordeel bij elke worp met WIS.

Blijf je langer dan een paar dagen wakker, dan raakt je lichaam steeds verder uitgeput en loop je het risico op hallucinaties, paranoia en verslaving.

Als de spreuk eindigt, verlies je HP.

Stel dat je Laoj Daviths Galvanische Infusie onder de knie hebt (en daarbij beide aetheriumbaren hebt verbruikt) en de oude perkamentkoker aan een andere SP geeft, dan…

  • moet die een paar stukken aetherium bemachtigen voordat die de mysteries zelf probeert te ontsluiten;
  • kun je die Helpen Spelerszetten door je aantekeningen te delen en die te begeleiden, waardoor die met voordeel werpt bij Gevaar Trotseren om het risico te vermijden; en/of...
  • heeft die misschien maar een paar dagen toegewijde studie nodig in plaats van een paar weken, zolang jij laat zien hoe het moet.

Voldoet die aan alle vereisten, dan kan die ook Laoj Daviths Galvanische Infusie uitspreken!

Maar onthoud: elk arcanum is anders. Een magische speer die je met bloed en vuur aan jezelf bindt, deel je niet zo makkelijk als een spreuk op een perkamentrol.

Grote arcana

Elk groot arcanum wordt weergegeven door een inlegvel van een halve pagina. Ze zijn over het algemeen krachtiger dan kleine arcana en kunnen meerdere zetten en vermogens opleveren.

Maar ze zijn ook veel gevaarlijker, en wie hun krachten gebruikt, riskeert steeds zwaardere gevolgen.

Hiertegenover en op de volgende pagina staat “Noruba’s IJsbol”, een voorbeeld van het inlegvel van een groot arcanum, hier opgenomen ter naslag.

Voorkant

De voorkant van elk groot arcanum toont wat je er op het eerste gezicht of na wat studie over kunt zeggen.

De meeste grote arcana geven een zet of een ander voordeel in de regels, al voordat je hun mysteries ontsluit.

De voorkant van een groot arcanum zegt ook hoe je de mysteries ontsluit. Dat kan betekenen dat je aan vereisten moet voldoen (zoals bij kleine arcana) of dat je de zet(ten) van het arcanum moet gebruiken en bepaalde uitkomsten moet halen. Elk groot arcanum werkt anders.

Mysteries

De achterkant van elk groot arcanum toont de mysteries: extra zetten of opties die het arcanum kan bieden.

Ontsluit je de mysteries van een groot arcanum, dan krijg je toegang tot een of meer van deze zetten of opties (de voorkant zegt welke). Misschien kun je er meer krijgen, zoals het grote arcanum zelf beschrijft.

Gevolgen

De achterkant van elk groot arcanum noemt ook de mogelijke gevolgen. Je markeert een gevolg als een zet dat zegt, of als je bij een zet 6- werpt en de SL zegt dat je er een moet markeren.

Je mag zelf kiezen welk gevolg je markeert. Wat dat gevolg ook zegt, het gebeurt. Markeer geen “genest” of ingesprongen gevolg tenzij je het gevolg waaronder het genest is al hebt gemarkeerd; afgezien van die beperking mag je ze in elke volgorde markeren. Waarschijnlijk wil je wel bovenaan beginnen.

Gevolgen kun je maar één keer markeren (of in een paar gevallen één keer per vakje). Er is geen standaardmanier om een gevolg weer uit te vinken; ze zijn een beperkte hulpbron. Elke keer dat je een gevolg markeert, moet je een leeg vakje aanvinken.

Wat gebeurt er als je alle gevolgen hebt gemarkeerd? Dat hangt af van het arcanum.

Bij sommige hoort een gevolg waarbij het voorwerp breekt of verdwijnt, en dan is de vraag niet meer aan de orde. Bij andere moet je een gevolg markeren om een of meer zetten te kunnen gebruiken; kun je geen gevolg meer markeren, dan kun je zo’n zet niet gebruiken. Maar zegt een arcanum dat je door een van zijn zetten een gevolg moet markeren en heb je ze al allemaal gemarkeerd, dan moeten jij en je groep beslissen wat er gebeurt. Misschien is het voorwerp nu veiliger om te gebruiken, omdat je geen gevolgen meer kunt ondergaan. Of misschien mag de SL iets verzinnen dat in de lijn ligt van de gevolgen die we al in het spel hebben gezien. Beslis het samen, geval per geval.

. groot arcanum

◇ , magisch

Een volmaakte bol van donkerijs, zo groot als een vuist, die nooit smelt, hard als steen, en als een opzichtig juweel gezet aan het eind van een fijn bewerkte torque. Of geen torque misschien, maar een ring die ooit aan de vinger van een reus zat?

Wie in de ijzige bol staart, voelt kalmte, sereniteit en onthechting. Een zwakkere geest zou zelfs urenlang in de diepten kunnen blijven staren.


Als je in de IJsbol tuurt

Als je de SL een van de vragen hieronder stelt. De SL antwoordt eerlijk.

  • Wie heeft (of zou hebben) baat bij __?
  • Wat is er aan __ niet wat het lijkt?
  • Hoe kan ik meer te weten komen over __?
  • Wat is de waarschijnlijkste uitkomst als __?
  • Wat zie ik over het hoofd?

Werp na het antwoord van de SL +INT: bij 10+ Terwijl je naar het antwoord van de SL handelt, kun je Doorzicht 1-op-1 besteden om:

  • Nog een vraag uit de lijst hierboven te stellen en een eerlijk antwoord te krijgen
  • Een 6- die je gooide als een 7-9 te behandelen, of een 7-9 als een 10+

Bij 6-Het gebrek blijft tot je een paar dagen volledig in je lichaam leeft en je blik van de IJsbol afwendt.

Als je de laatste markering zet, gebruik Geestwandelen (zie achterkant).

groot arcanum.

Noruba’s IJsbol

, onhandig

, wordt je geest vrijgemaakt van sterke emoties.

diep in de IJsbol staart en over een situatie, raadsel of mysterie peinst, , houd 2 Doorzicht; bij 7-9 houd 1. ◇◇

, verzwakt de band met je lichaam – markeer een gebrek en markeer 1 cirkel.

2

, ontsluit je de mysteries van de IJsbol en kun je

voorkant

. groot arcanum groot arcanum.

Mysteries van Noruba’s IJsbol

Zetten

GEESTWANDELEN

◇◇◇◇ Als je de IJsbol als psychisch anker gebruikt, verlaat je bewustzijn je lichaam en wandelt het als een geest door de wereld, onzichtbaar en ontastbaar. Werp +INT: bij 10+ houd 3 Macht; bij 7-9 houd 2 Macht; bij 6- houd 2 Macht en markeer een Gevolg. Terwijl je geestwandelt, kun je je Macht 1-op-1 besteden om:

  • Je als een spookachtige stem en/of aanwezigheid te manifesteren
  • Een klein (gewicht 0), onbeheerd voorwerp te verplaatsen
  • Vanaf elke afstand onmiddellijk naar de IJsbol terug te keren Krijg voor elke 2 Gevolgen die je markeert een van de volgende zetten:

EEN MACHTIGE WIL

Als je geestwandelt, houd +1 Macht.

VERREWANDELAAR

Als je geestwandelt, kun je 1 Macht besteden om je geest onmiddellijk naar elke plek te sturen waar je ooit bent geweest, lichamelijk of geestelijk.

TELEPATHIE

Als je geestwandelt, kun je 1 Macht besteden om geestelijk te kunnen communiceren met iemand in de buurt, zolang je in diens nabijheid blijft. Die kan kiezen of hij antwoordt en kan proberen je te negeren, maar kan je niet volledig buitensluiten zonder eigen magie.

TULPA

Als je geestwandelt, kun je 1 Macht besteden om een hoop los materiaal (grind, sneeuw, bladeren, enz.) te bezielen tot een lichaam dat niet groter is dan het jouwe. Zou je in deze vorm STR, DEX of CON werpen, gebruik dan INT. Deze vorm heeft 10 HP. Daalt hij naar 0 HP, dan valt hij uiteen en keer je terug in je eigen lichaam.

Gevolgen

Je lichaam verschrompelt en vervaagt – markeer blijvend het gebrek verzwakt

achterkant

Grote arcana delen

Je kunt een groot arcanum delen met een andere SP of zelfs een NSP, zolang dat zinnig is. In het algemeen:

  • Elk personage moet de mysteries van het grote arcanum zelf ontsluiten.
  • Elk personage houdt zijn eigen gevolgen apart bij, wat betekent dat ieder van jullie dezelfde gevolg(en) kan ondergaan

Dat gezegd hebbende: elk groot arcanum is anders en er zullen uitzonderingen zijn. Bespreek het met de SL en de andere spelers om te bepalen wat zinnig is.

Delen jij en een andere SP een groot arcanum voor langere tijd, dan heeft ieder van jullie waarschijnlijk het best een eigen exemplaar van het inlegvel om de eigen voortgang, mysteries en gevolgen bij te houden. Wees wel duidelijk over wie het arcanum op een gegeven moment echt hanteert.

Volgelingen

Een volgeling is een niet-spelerspersonage (NSP) dat bevelen van je aanneemt en over het algemeen jouw leiding volgt.

Volgelingen zijn NSP’s, wat betekent dat de SL uiteindelijk verantwoordelijk is voor wat ze doen en zeggen, maar…

  • ze doen over het algemeen wat je zegt;
  • ze kunnen Loyaliteit opbouwen (zie hieronder), waardoor ze makkelijker te leiden en te sturen zijn; en
  • als je ze opdraagt te handelen, kunnen ze namens jou zetten in gang zetten.

Zo kun je aan volgelingen komen:

  • De Maarschalk begint automatisch met een ploeg volgelingen. Houd ze bij op je inlegvel Ploeg.
  • De Gezegende begint met volgelingen als je de achtergrond Ingewijde neemt. Houd ze bij op het inlegvel Ingewijden van Danu.
  • De Woudloper begint met een volgeling als je de achtergrond Dierverbonden of de zet Dierenmetgezel neemt. Houd die bij op het inlegvel Dierenmetgezel.
  • Je kunt een of meer honden kiezen als Bijzondere bezitting; die gelden als volgelingen. Houd ze bij op de achterkant van het standaardinlegvel Inventaris.
  • De Zoeker begint misschien met een ontsloten klein arcanum dat als volgeling geldt. Houd het in dat geval bij op de arcanumkaart zelf.
  • Elke SP kan in de loop van het spel volgelingen krijgen.

Volgelingen hebben de volgende kenmerken:

  • Labels (zoals krijger, koppig of lang) die de volgeling beschrijven; als je Volgelingen Beveelt NSP's & Volgelingen, bepalen hun labels wat je werpt.
  • Schade, hitpoints en pantser Schade, die voor volgelingen net zo werken als voor SP’s.
  • Een instinct, dat beschrijft hoe ze je doorgaans in de problemen brengen.
  • SL-zetten, geschreven als dingen die ze kunnen of zullen doen (zoals “Onraad ruiken in de wind”); niet elke volgeling heeft die.
  • Een prijs, die beschrijft waardoor ze jouw leiding blijven volgen

Betaal je de prijs van een volgeling, dan houdt die Loyaliteit jegens jou. Die Loyaliteit kun je dan besteden om de volgeling zijn angst te laten overwinnen, zijn instinct of labels te laten weerstaan, of iets te laten doen wat hij niet wil (binnen redelijke grenzen). Zie De Band Versterken NSP's & Volgelingen voor details.

Een volgeling met het label groep staat voor meerdere individuen die dezelfde kenmerken delen en vaak als één handelen. Leden van een groep hebben dezelfde labels, maximale HP, pantser, schade, instinct, SL-zetten en prijs. Ze delen één voorraad Loyaliteit, maar ieder heeft zijn eigen huidige HP.

Je kunt een groep-volgeling als eenheid laten optreden, of afzonderlijke leden bevelen geven.

Springt een afzonderlijk lid eruit, dan kunnen jij of de SL alleen dat lid een label of twee geven. Ben je bijvoorbeeld De Maarschalk, dan heeft iedereen in je ploeg misschien de labels boogschutter, oplettend, heimelijk en gerespecteerd, maar is je luitenant Eira daarnaast ook cynisch.

Je thuis

Elke SP woont in of bij het dorp Stonetop; het is het middelpunt van het spel.

Het dorp zelf heeft een eigen playbook, een levend document dat verandert terwijl jullie spelen.

Het playbook van de nederzetting van Stonetop staat vanaf Playbook van de Nederzetting.

Het playbook van de nederzetting bevat:

  • De grootte, de waarden en de huidige gebreken van de nederzetting
  • Haar huidige Overschot
  • Haar hulpbronnen, vestingwerken, enz.
  • De bezienswaardige plekken in het dorp
  • Verbeteringen waar je aan werkt, en de verbeteringen die af zijn
  • De gemeenschappelijke bezittingen van het dorp
  • Een plek om belangrijke NSP’s te noteren
  • Kaarten van de omgeving en de streek

Grootte

Grootte geeft de schaal van de infrastructuur van de nederzetting weer, haar basisbevolking. De mogelijke waarden voor Grootte zijn:

  • gehucht (<50 mensen)
  • dorp (150-350 mensen)
  • stad (500-1500 mensen)
  • grote stad (2500+ mensen)

Grootte bepaalt hoeveel Overschot Gebreken er elke winter wordt verbruikt. Wordt de nederzetting een stad, dan werp je met voordeel bij Oproepen Thuisfrontzetten, De Handen Ineenslaan Thuisfrontzetten en Handelen en Ruilen Thuisfrontzetten. Wordt ze een gehucht, dan werp je met nadeel bij die zetten.

Stonetop begint als dorp, met zo’n 300 zielen. Gaat het slecht, dan kan het krimpen tot een gehucht. Voltooi je genoeg verbeteringen van de nederzetting Bezienswaardige plekken, dan kan het een stad worden.

Inhoud

Aan het begin van je eerste sessie bespreken jij en de rest van de groep de inhoud. Je krijgt dan vooral de kans om vast te leggen:

  • Uitgesloten inhoud, die helemaal geen deel van het spel uitmaakt (in beeld noch buiten beeld)
  • Versluierde inhoud, die wel deel van het spel kan uitmaken (maar alleen buiten beeld)
  • Speciale verzoeken over hoe bepaalde inhoud wordt behandeld (zoals “Spinnen mogen, maar beschrijf alsjeblieft hun poten niet” of “Laten we zeggen dat genderrollen in Stonetop heel vloeiend en ruimdenkend zijn”).

Noteer deze inhoudsafspraken op de tweede pagina van het playbook van de nederzetting. Neem ze aan het begin van elke sessie door. Roep “time-out” zodra je merkt dat de afspraken geschonden of genegeerd zijn, of als je vindt dat je ze moet aanvullen of aanpassen.

Waarden van de nederzetting

Stonetop heeft vier waarden, elk van -1 tot +3. De vier waarden van de nederzetting zijn:

  • Fortuin: moreel, sociale samenhang en gewoon “hoe het gaat”. Werp +Fortuin bij Seizoenswisseling om te zien wat er de komende maanden gebeurt, of als je een van de gemeenschappelijke bezittingen van het dorp Vordert.
  • Bevolking: het aantal arbeidskrachten in het dorp, afgezet tegen de Grootte. Bevolking is een tweesnijdend zwaard: tel haar op bij worpen om Op te Roepen of De Handen Ineen te Slaan, maar tel haar ook op bij de hoeveelheid Overschot die elke winter wordt verbruikt.
  • Welvaart: de kwaliteit en verscheidenheid van diensten en huisraad, gereedschap en wapens, opsmuk en kleine luxe. Werp +Welvaart om te Handelen en Ruilen, en tel haar op bij het aantal gebruiken dat je uit voorraden haalt, de HP die je terugkrijgt als je Op Adem Komt, en de doorborende waarde van je ijzeren wapens.
  • Verdediging: de krijgshaftigheid en paraatheid van de nederzetting; hoe goed getraind en bewapend de bewoners zijn. Werp +Verdediging om Uit te Zenden.

Fortuin begint op +1 en verandert vaak tijdens het spel. De andere drie waarden beginnen op +0. Bevolking verandert door de zetten Seizoenswisseling Thuisfrontzetten en Rampspoed Treffen Thuisfrontzetten. Welvaart en Verdediging stijgen als je bepaalde verbeteringen Bezienswaardige plekken voltooit, en dalen als je in het spel belangrijke hulpbronnen verliest.

Gebreken

Tijdens het spel kan je nederzetting gebreken oplopen, net zoals je SP.

Er zijn drie gebreken voor de nederzetting:

  • Uitgedund, door verwonding, ziekte, twijfel. Werp met nadeel bij Uitzenden Thuisfrontzetten, Oproepen Thuisfrontzetten of De Handen Ineenslaan Thuisfrontzetten.
  • Tekort, door schaarste, hamsteren, wantrouwen. Behandel Welvaart alsof die 1 lager is dan hij is.
  • Ontevreden, door angst, woede en/of wanhoop. Fortuin wordt elk seizoen teruggezet op +0 in plaats van +1 Thuisfrontzetten, en mensen moeten vaker dan normaal Overtuigd worden.

Op het playbook van de nederzetting staat voor elk gebrek een vakje om het te markeren.

Gebreken weerspiegelen de fictie én bepalen haar. Gebeurt er iets waardoor het dorp minder kan door verwonding, ziekte of twijfel, dan markeer je uitgedund om dat weer te geven. Markeer je uitgedund omdat een zet dat zegt, dan betekent dat dat verwonding, ziekte en/of twijfel de nederzetting teisteren.

Gebreken van de nederzetting blijven tot een zet als In Triomf Terugkeren Expeditiezetten zegt dat je ze mag wissen, of tot de SL dat zegt.

Overschot

Overschot staat voor voedsel in de graanschuur en in de voorraadkasten van de huishoudens, vee dat klaar is voor de slacht, whisky die drinkklaar is, bont dat klaar is om te verhandelen of tot kleding te verwerken. Het is een hulpbron die je opbouwt, verbruikt en besteedt.

Aan het begin van het spel heeft Stonetop 1 Overschot; er is geen bovengrens. Het dorp bouwt elke zomer en herfst Overschot op en verbruikt elke winter Overschot. Je kunt meer Overschot krijgen door handel, door op expeditie te gaan om op groot wild te jagen, of als goede uitkomst bij Seizoenswisseling Thuisfrontzetten. Je kunt Overschot besteden om er andere bezittingen voor te ruilen of om mensen De Handen Ineen te laten Slaan Thuisfrontzetten voor een project.

Hulpbronnen & vestingwerken

Naast de Welvaart van de nederzetting zie je een lijst hulpbronnen (landbouw, jacht/ strikken, steen van de Oude Muur (Old Wall), enz.).

Naast de Verdediging van de nederzetting zie je een lijst vestingwerken en andere zaken die het dorp veilig helpen houden (de dorpsmilitie, de Ringmuur (Ringwall), enz.)

Leg je nieuwe hulpbronnen, vestingwerken of andere verdedigingsmiddelen aan, dan voeg je ze hier toe. Verliest het dorp deze hulpbronnen tijdelijk, dan loopt het gebreken op. Verliest het ze blijvend, dan dalen de Welvaart en/of de Verdediging.

Bezienswaardige plekken

Het playbook van de nederzetting bevat een kaart van het dorp, met belangrijke plekken als de Steen (Stone) zelf, de graanschuur, het dorpscafé, enzovoort.

Als onderdeel van de kennismaking met jullie SP’s voeg je hun huizen aan deze kaart toe. Je voegt ook andere bezienswaardige plekken toe, zoals de Kroniek (als iemand De Rechter speelt) en de huizen van opvallende NSP’s.

Verbeteringen van de nederzetting

Het playbook van de nederzetting bevat een aantal mogelijke verbeteringen Playbook van de Nederzetting die je kunt nastreven. Er zijn ook plekken voor nieuwe verbeteringen, die de SL je tijdens het spel kan onthullen.

Elke verbetering van de nederzetting heeft een lijst vereisten, die je kunt vervullen in de volgorde die het meest logisch is. Je hoeft ze niet op volgorde af te werken, tenzij een verbetering dat uitdrukkelijk zegt.

Zodra je aan alle vereisten van een verbetering voldoet, krijgt de nederzetting de genoemde voordelen. Sommige verbeteringen verhogen waarden van de nederzetting (zoals Fortuin, Welvaart of Verdediging). Sommige geven nieuwe zetten.

Sommige doen allebei.

Sommige verbeteringen brengen doorlopende kosten met zich mee.

Zo kost de verbetering Oorlogswapens elk voorjaar 1 Overschot aan onderhoud. Betaal je die kosten niet, dan verlies je de verbetering. Maak een Plan Thuisfrontzetten met de SL als je haar terug wilt.

De SL kan verbeteringen van de nederzetting bedreigen of beschadigen, net zoals alles waar je om geeft. Doe je niets om een verbetering te redden, dan gaat ze verloren en verlies je haar voordelen. Nogmaals: Maak een Plan Thuisfrontzetten als je haar terug wilt.

Bezittingen

Na de verbeteringen heeft het playbook van de nederzetting een onderdeel om de bezittingen Playbook van de Nederzetting te noteren die de inwoners van Stonetop gezamenlijk bezitten: een paar trekpaarden, een paar ijzeren ploegen, een paar karren, een door paarden getrokken wagen, en alles wat het dorp verder tijdens het spel verwerft.

Dit onderdeel heeft ook vakjes om zilveren of gouden munten te noteren. Die beginnen leeg, maar verwerf je tijdens het spel munten en draag je ze over aan het dorp als geheel, dan noteer je ze hier.

Zie munten voor meer over munten.

Wil je een van deze bezittingen meenemen op expeditie, dan moet je ze eerst Vorderen Expeditiezetten.

NSP’s

Tot slot heeft het playbook van de nederzetting plekken om opvallende niet-spelerspersonages (NSP’s) te noteren. Er is een onderdeel voor Inwoners van Stonetop Playbook van de Nederzetting, en een voor Opmerkelijke buren van Stonetop Playbook van de Nederzetting.

Elke keer dat je een nieuwe NSP vastlegt (tijdens de kennismaking met de personages of in de loop van het spel), geef die dan een naam en noteer de voornaamwoorden. Kies een naam uit de juiste lijst in het playbook van de nederzetting, of kies een ongebruikte naam van de voorkant van je playbook.

Noteer het beroep van elke NSP, en geef ieder een opvallende, gedenkwaardige eigenschap. Kies een van de NSP-eigenschappen Playbook van de Nederzetting uit het playbook van de nederzetting, of verzin er een.

Noteer ook banden die belangrijk zijn om de NSP te begrijpen, zoals “Nolwens zus” of “Urgbens moeder (haat Trystan)”.

Andere manieren om NSP’s bij te houden

Een spel Stonetop kan makkelijk tientallen NSP’s tellen, en de ruimte op het playbook van de nederzetting is beperkt. Jullie groep kan kiezen voor een digitaal hulpmiddel om NSP’s bij te houden, zoals:

  • Een relatiekaart, om SP’s, NSP’s en hun banden visueel te ordenen.
  • Een matrix of spreadsheet, met een rij voor elke SP of NSP en kolommen voor eigenschappen en banden.
  • Een wiki of database, met een item voor elke SP of NSP en onderlinge links om banden vast te leggen.

De zetten

De volgende zetten zijn beschikbaar voor alle SP’s. Ze zijn geordend naar de context waarin ze gelden.

Onthoud: vraagt een zet om een worp en zegt hij niet wat er bij 6- gebeurt, markeer dan XP Schade en bereid je voor op het ergste.

Basiszetten

Dit zijn de zetten die het vaakst in gang worden gezet, de zetten die in heel veel verschillende situaties kunnen opduiken.

Helpen

Als je iemand helpt die nog niet geworpen heeft, kiest de SL 1:

  • Die persoon kan meer bereiken dan in z’n eentje
  • Die persoon werpt met voordeel.

Hoe dan ook stel je jezelf bloot aan elk risico, elke prijs of elk gevolg dat bij die worp hoort.

Zie Spelerszetten voor meer informatie.

De Degens Kruisen

Als je in een handgemeen of op korte afstand vecht, werp +STR: bij 10+ werkt je manoeuvre zoals verwacht (breng je schade toe) en kies 1.

  • Ontwijk, voorkom of pareer de aanval van je vijand
  • Sla hard en snel toe voor extra schade, maar onderga de aanval van je vijand

Bij 7-9 werkt je manoeuvre grotendeels (breng je schade toe), maar onderga je de aanval van je vijand.

Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Verdedigen

Als je een verdedigende houding aanneemt of bijspringt om anderen te beschermen, werp +CON: bij 10+ houd 3 Paraatheid (of 4 als je een schild draagt); bij 7-9 houd 1 Paraatheid (of 2 met een schild). Je kunt Paraatheid 1-op-1 besteden om:

  • De schade/gevolgen van een aanval te ondergaan in plaats van je beschermeling
  • Het effect of de schade van een aanval te halveren
  • Alle aandacht van je beschermeling naar jezelf te trekken
  • Terug te slaan naar een aanvaller (breng je schade toe, met nadeel)

Als je in de aanval gaat, je niet langer op verdediging richt, of de dreiging voorbij is, verlies je alle Paraatheid die je houdt.

Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Gevaar Trotseren

Als er gevaar dreigt, er veel op het spel staat en je iets riskants doet, kijk dan of er een andere zet van toepassing is. Zo niet, werp...

  • +STR om erdoorheen te beuken of je kracht te beproeven
  • +DEX om snelheid, lenigheid of finesse in te zetten
  • +CON om te doorstaan of stand te houden
  • +INT om deskundigheid toe te passen of een slim plan uit te voeren
  • +WIS om wilskracht op te brengen of op je zintuigen te vertrouwen
  • +CHA om te charmeren, te bluffen, indruk te maken of erbij te horen

Bij 10+ lukt het je zo goed als je maar kon hopen; bij 7-9 lukt het, maar de SL geeft je een minder succes, een prijs of een gevolg (en misschien een keus daartussen, of de kans om terug te krabbelen).

Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Hinderen

Als je de handeling van een andere SP probeert te dwarsbomen en geen van beiden bindt in, werp...

  • +STR om erdoorheen te beuken of je kracht te beproeven
  • +DEX om snelheid, lenigheid of finesse in te zetten
  • +CON om te doorstaan of stand te houden
  • +INT om deskundigheid toe te passen of een slim plan uit te voeren
  • +WIS om wilskracht op te brengen of op je zintuigen te vertrouwen
  • +CHA om te charmeren, te bluffen, indruk te maken of erbij te horen

Bij 10+ kiest die ander 1 uit de lijst hieronder; bij 7-9 kiest die ander 1 uit de lijst hieronder, maar sta jij uit balans, onbeschermd of anderszins kwetsbaar.

  • Het toch doen, maar met nadeel op de (volgende) worp
  • Toegeven, van koers veranderen of de zet anderszins laten dwarsbomen Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Dingen Weten

Als je je opgebouwde kennis raadpleegt, werp +INT: bij 10+ vertelt de SL je iets interessants en nuttigs over het onderwerp; bij 7-9 vertelt de SL je iets interessants – het is aan jou om het nuttig te maken; hoe dan ook kan de SL vragen: “Hoe weet je dit?” Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Losbranden

Als je een makkelijk schot lost met een afstandswapen, breng je schade toe. Is het schot lastig of sta je onder druk, werp dan eerst +DEX: bij 10+ heb je vrij schot, breng je schade toe; bij 7-9 kies 1:

  • Breng je schade toe, maar raak door je munitie heen (markeer de volgende status bij je wapen; kies dit niet als je wapen zulke statussen niet heeft)
  • Houd je stil en wacht op een vrij schot; als het moment daar is (de SL beslist), breng je schade toe
  • Verplaats je voor een vrij schot – en stel je daarbij bloot aan gevaar of geef een voordeel op (de SL zegt hoe) – en breng dan je schade toe
  • Haast het schot en breng je schade toe, wat leidt tot een prijs of complicatie naar keuze van de SL

Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Overtuigen (tegenover NSP’s)

Als je een NSP onder druk zet of verleidt, zeg dan wat je wilt dat die doet (of laat). Heeft die reden om zich te verzetten, werp +CHA: bij 10+ doet die wat je wilt of onthult die de makkelijkste manier om hem over te halen; bij 7-9 onthult die iets wat je kunt doen om hem over te halen, al zal dat waarschijnlijk kostbaar, lastig of onsmakelijk zijn. Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Overtuigen (tegenover SP’s)

Als je een SP onder druk zet of verleidt en die zich verzet, vraag dan de speler: “Zou ik jou dit misschien kunnen laten doen, ja of nee?” Zegt die “nee”, laat het dan rusten. Zegt die “ja”, dan kun je +CHA werpen: bij 10+ markeert die XP als die doet wat je wilt, en doet die het niet, dan moet die zeggen hoe je hem zou kunnen overhalen; bij 7-9 markeert die XP als die doet wat je wilt (maar mag weigeren of een tegenbod doen). Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Inzicht Zoeken

Als je een situatie of persoon bestudeert en bij de SL naar inzicht zoekt, werp +WIS: bij 10+ stel de SL 3 vragen uit de lijst hieronder; bij 7-9 stel er 1; hoe dan ook werp je met voordeel bij je volgende zet om naar de antwoorden te handelen.

  • Wat is hier onlangs gebeurd?
  • Wat staat er op het punt te gebeuren?
  • Waar moet ik op letten?
  • Wat is hier nuttig of waardevol voor mij?
  • Wie of wat heeft hier echt de touwtjes in handen?
  • Wat is hier niet wat het lijkt?

Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Bijzondere zetten

Deze zetten zijn altijd van kracht, maar ze beïnvloeden andere zetten of worden in gang gezet door heel specifieke omstandigheden.

Voordeel/Nadeel

Als je met voordeel werpt, gooi je een extra dobbelsteen en laat je de laagste uitkomst vallen. Als je met nadeel werpt, gooi je een extra dobbelsteen en laat je de hoogste uitkomst vallen. Als je werpt met zowel voordeel als nadeel, heffen ze elkaar op. Heb je voordeel/nadeel bij een schadeworp, gooi dan de hoofddobbelsteen twee keer en laat de laagste/hoogste uitkomst vallen. Tel daarna eventuele bonusdobbelstenen op. Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Fel te Branden

Als je genoeg XP hebt om een Niveau te Stijgen (6 + tweemaal je huidige niveau), mag je na elke worp 2 XP besteden om +1 bij die worp op te tellen (maximaal +1 per worp). Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Einde van de Sessie

Als een sessie eindigt, wijs dan aan hoe je je instinct liet zien of ermee worstelde. Kun je dat, markeer dan XP. Zeg hoe je band met of je mening over een SP, NSP of groep veranderd is. Kun je dat, markeer dan XP. Beantwoord deze vragen als groep. Voor elk “ja” markeert iedereen XP.

  • Hebben we meer geleerd over de wereld of haar geschiedenis?
  • Hebben we een dreiging voor Stonetop of de streek verslagen?
  • Hebben we onze positie bij onze buren verbeterd?
  • Hebben we Stonetop blijvend verbeterd, of daar tastbare vooruitgang mee geboekt?

Prijs iets van de sessie (in de fictie of aan tafel) waar je van genoten hebt of wat je waardeerde.

Spreek tot slot een wens uit voor volgende sessies: meer __, minder __, een kans om __, __ op een andere manier aanpakken, enz.

Wensen kunnen gaan over wat er in de fictie of aan tafel gebeurt. De SL maakt aantekeningen.

Zie Spelerszetten voor meer informatie.

Op de Drempel Van de Dood

Als je stervende bent, vang je een glimp op van de Laatste Deur en de Vrouwe der Kraaien (Lady of Crows) (beschrijf ze). Werp dan +niets: bij 10+ worstel je je terug naar het rijk van de levenden – keer terug op 1 HP, maar zeg hoe je aanvaring met de dood je getekend heeft; bij 7-9 wuift de Vrouwe je weg – je bent niet langer stervende, maar je doet niet meer mee; bij 6- is je tijd gekomen – kies 1:

  • Doe nog één laatste zet alsof je 12+ wierp, en stap dan door de Laatste Deur
  • Weiger te gaan; krijg het inlegvel Wederganger of Geest
  • Roep een van de Dingen Beneden (Things Below) bij naam aan en smeek het tussenbeide te komen; krijg het inlegvel Horige

Zie Schade & Genezing voor meer informatie.

Zetten voor volgelingen

Deze zetten gelden als je met je volgelingen volgelingen omgaat.

Volgelingen Beveelt

Als je je volgeling opdraagt iets te doen wat een spelerszet in gang zou zetten, en die doet het, dan zet die de zet in gang. Moet er voor de zet geworpen worden, dan werp jij voor hem. In plaats van +WAARDE te werpen, werp je en…

  • heeft die minstens één passend label of passende zet, tel dan +1 op, of +2 als die ook uitzonderlijk is;
  • heeft die geen relevant label of relevante zet, tel dan +0 op; en
  • zou een van diens labels in de weg zitten, werp dan met nadeel.

Heeft een volgeling geen bevelen of handelt die op eigen initiatief, dan zegt de SL wat die doet en bepaalt hoe het afloopt.

Zie NSP's & Volgelingen voor meer informatie.

De Band Versterken

Als je de prijs van je volgeling betaalt, en dat heb je niet onlangs al gedaan, dan houdt die +1 Loyaliteit (max. 3). Besteed de Loyaliteit van je volgeling 1-op-1 om die:

  • Zijn angst te laten overwinnen om te doen wat je zegt
  • Te laten weerstaan aan zijn instinct/ labels/eigenschappen
  • Iets te laten doen wat die niet wil (zolang het niet verwerpelijk of zelfmoord is)

Heeft een volgeling geen bevelen of handelt die op eigen initiatief, dan zegt de SL wat die doet en bepaalt hoe het afloopt.

Zie NSP's & Volgelingen voor meer informatie.

Expeditiezetten

Deze zetten gelden als je een expeditie voorbereidt, onderneemt of ervan terugkeert.

Een Koers Uitzetten

Als je naar een verre plek wilt reizen, noem of beschrijf dan je bestemming (“Gordins Groeve (Gordin’s Delve)”, “het hol van de hagr” of “waar deze sporen ook heen leiden”). Is de route onduidelijk, vertel de SL dan hoe je er wilt komen. De SL vertelt je dan wat ervoor nodig is, wat de risico’s zijn en hoe lang het waarschijnlijk duurt. Als je op reis gaat, legt de SL je de uitdagingen een voor een voor – plus eventuele verrassingen die je niet had kunnen zien aankomen – in de volgorde die het meest logisch is. Pak ze allemaal aan en bereik je bestemming. Zie Expedities voor meer informatie.

Je Uitrusten

Als je je in een vriendelijke gemeenschap voorbereidt op een expeditie, markeer dan op je inlegvel Inventaris zoveel ◇ als je wilt meedragen, bij bepaalde voorwerpen of onder “Onbepaald”. Markeer tot 3 ◇ voor een lichte last (snel en stil), 4-6 voor een normale last, of 7-9 ◇ voor een zware last (luidruchtig, traag, snel moe). Markeer ook een aantal vakjes onder Kleine voorwerpen gelijk aan 4+Welvaart (bij bepaalde voorwerpen of onder “Onbepaald”). Je kunt kiezen uit...

  • Voorwerpen die op het inlegvel Inventaris gedrukt staan
  • Andere gewone, alledaagse voorwerpen
  • Al je persoonlijke bezittingen
  • Bijzondere voorwerpen waarvoor je Handelt en Ruilt

Vertel de SL wat je meeneemt, en beantwoord de vragen van de SL over je uitrusting en waar je die vandaan hebt.

Zie Expedities voor meer informatie.

Vorderen

Als je wat van de bezittingen van de nederzetting leent voor een expeditie (zoals de paarden of een ploeg), werp +Fortuin: bij 10+ ga je gang, maar breng het heelhuids terug; bij 7-9 moet je wat overredingskracht gebruiken; bij 6- markeer je geen XP – je mag de bezitting meenemen als je wilt, maar doe je dat, verlaag dan Fortuin met 1. Zie Expedities voor meer informatie.

Hebben Wat Je Nodig Hebt

Als je besluit dat je iets al die tijd al bij je had, verplaats dan een markering (of meer) van “Onbepaald” in je inventaris naar een bepaald voorwerp of vak. Markeer je een vak, vul het dan met een gewoon, alledaags voorwerp of iets uit je persoonlijke bezittingen. Je kunt ook een gebruik van je voorraden opmaken om een extra klein voorwerp/vak ( ) te markeren. Wat je ook tevoorschijn haalt, het moet iets zijn wat je al die tijd bij je kon hebben. De SL of elke speler kan onredelijke voorwerpen afwijzen. Zie Expedities voor meer informatie.

Op Adem Komen

Als je de tijd neemt om op adem te komen en je kwalen te verzorgen, maak dan 1 gebruik van je voorraden op en herstel HP gelijk aan 4+Welvaart. Dit voordeel krijg je pas weer als je opnieuw schade oploopt. Als je een gebrek of een lastige wond verzorgt, zeg dan hoe. De SL zegt dan dat het in orde is, of vertelt je wat ervoor nodig is (Gevaar Trotseren, voorraden of een andere hulpbron opmaken, ___ vinden, Kamp Opslaan, enz.). Zie Expedities voor meer informatie.

Samen Standhouden

Als je als groep Gevaar Trotseert, leg dan de aanpak van het gezelschap vast en werp ieder +WAARDE (volgens Gevaar Trotseren): bij 6- zit je in de knel; de SL beschrijft hoe, of vraagt jou dat te doen; bij 7-9 doe je je deel; bij 10+ doe je het goed genoeg om een ander uit de knel te halen, als je ons kunt vertellen hoe. Werp je 6- maar redt iemand je, markeer dan geen XP. Zie Expedities voor meer informatie.

Gezelschap Houden

Als je een tijd met elkaar optrekt, vraag de anderen dan of ze Gezelschap willen Houden. Zo ja, stel dan om de beurt een SP of NSP een van de volgende vragen.

  • Wat doe jij dat irritant/ innemend is?
  • Wat doe ik dat jij irritant/innemend vindt?
  • Wie of wat lijkt je bezig te houden?
  • Waar hebben we het steeds weer over?
  • Hoe breng jij/brengen wij de tijd door?
  • Wat onthul je voor nieuws over jezelf?

Zie Expedities voor meer informatie.

Kamp Opslaan

Als je je in een onveilig gebied installeert om te rusten, beantwoord dan de vragen van de SL over je kampplek. Elk lid van het gezelschap moet 1 gebruik van voorraden of proviand opmaken; gebruik je ◇ kookgerei (vereist vuur & water), dan volstaat 1 gebruik voor maximaal vier mensen. Als je naar hartenlust eet en drinkt en minstens een paar uur slaapt, kies 1.

  • Krijg HP terug gelijk aan de helft van je maximum
  • Wis een gebrek

Was je rust bijzonder vredig, comfortabel of aangenaam, dan werp je ook met voordeel bij je volgende worp.

Zie Schade & Genezing en Expedities voor meer informatie.

Foerageren

Als je een paar uur in de wildernis naar voedsel zoekt, werp +WIS. In de winter werp je met nadeel. Bij 10+ kies 2; bij 7-9 kies 1:

  • Je bemachtigt ◇ proviand ( gebruiken)
  • Je bemachtigt nog eens gebruiken proviand
  • Je ontdekt iets interessants of nuttigs
  • Je ontloopt gevaar of risico (anders is er wel wat)

Proviand kan voorraden 1-op-1 vervangen als je Kamp Opslaat.

Zie Expedities voor meer informatie.

In Triomf Terugkeren

Als je in triomf thuiskomt, nadat je je dorpsgenoten hebt gered, de dreiging hebt uitgeschakeld, de kans hebt gegrepen, enz., wis dan een van de gebreken van de nederzetting (uitgedund, tekort of ontevreden). Heeft de nederzetting geen gebreken gemarkeerd, verhoog dan Fortuin met 1. Zie Expedities voor meer informatie.

Thuisfrontzetten

Deze zetten gelden in rustige tijden, of als je te maken hebt met de bevolking en de hulpbronnen van een nederzetting.

Sterken

Als je je voorbereidt op wat komen gaat of de gunst van de goden zoekt, zeg dan hoe en beantwoord de vragen van de SL. Houd dan Voorbereiding, afhankelijk van hoeveel tijd je eraan besteedt:

  • Een week of zo: 1 Voorbereiding
  • Een maand of zo: 2 Voorbereiding
  • Het grootste deel van een seizoen: 3 Voorbereiding

Als je een worp doet waarbij je inspanningen van pas kunnen komen, mag je 1 Voorbereiding besteden om +1 bij die worp op te tellen, nadat je geworpen hebt (maximaal +1 per worp).

Zie Thuisfront voor meer informatie.

Herstellen

Als je een paar dagen in veiligheid en comfort rust, zet dan je HP terug op je maximum en wis al je gebreken. Als je een paar weken rust onder de hoede van een genezer, genezen alle lastige wonden die kunnen genezen. Heb je blijvend letsel of een blijvende beperking opgelopen, ga dan met pensioen of Maak een Plan om je eraan aan te passen. Zie Schade & Genezing voor meer informatie.

Uitzenden

Als je de mensen van een nederzetting het gevaar in stuurt of ze verzamelt tegen een aanval, werp +Verdediging: bij 10+ gaat het zo goed als je kunt verwachten; bij 7-9 werkt het, maar iemand kiest 1 uit de lijst hieronder. Handelt de nederzetting vanuit een sterke positie, dan kies jij. Anders kiest de SL.

  • Het is minder doeltreffend dan je verwachtte
  • Er vallen veel gewonden; de nederzetting markeert uitgedund (nadeel bij Uitzenden, Oproepen, De Handen Ineenslaan)
  • De SL kiest een NSP met een naam die bij de actie betrokken is; die sterft Zie Thuisfront voor meer informatie.

een Niveau Stijgt

Als je thuis een rustige periode hebt en XP gelijk aan (of meer dan) 6 + tweemaal je huidige niveau, volg dan deze stappen: 1) Trek 6 + tweemaal je huidige niveau af van je XP. 2) Verhoog je niveau met 1. 3) Kies een nieuwe zet uit je playbook, of uit een inlegvel dat je hebt ontsloten. 4) Ben je De Gezegende (of heb je een gewijde buidel) en is je nieuwe niveau even, verhoog dan je maximale Wijgoed met 1. 5) Ben je De Lichtdrager (of heb je De Zonnegod Aanroepen) en is je nieuwe niveau even, kies dan een nieuwe aanroeping. 6) Bekijk je Instinct en je Uiterlijk opnieuw (op de voorkant van je playbook). Verander wat niet meer klopt. Verzin gerust nieuwe opties. Zie Thuisfront voor meer informatie.

Maak een Plan

Als je een project wilt verwezenlijken maar niet goed weet hoe je dat moet aanpakken, vertel de SL dan wat je hoopt te bereiken. De SL zegt wat ervoor nodig is. Weet je niet hoe je aan een van de vereisten moet voldoen, zeg dat dan tegen de SL en Maak daar een Plan voor. Zie Thuisfront voor meer informatie.

Rampspoed Treffen

Als de nederzetting door een ramp getroffen wordt of er paniek uitbreekt, verlaag Fortuin met 1 (min. -1). Zou Fortuin om welke reden ook onder -1 dalen (niet alleen door een ramp of paniek), dan kiest de SL in plaats daarvan 1:

  • De nederzetting markeert uitgedund door verwonding/ziekte/twijfel (nadeel bij Uitzenden, Oproepen, De Handen Ineenslaan)
  • De nederzetting markeert tekort door schaarste/hamsteren/wantrouwen (behandel Welvaart als 1 lager)
  • De nederzetting markeert ontevreden door angst/woede/wanhoop (Fortuin wordt elk seizoen teruggezet op +0, niet +1; mensen moeten vaker dan normaal Overtuigd worden)
  • Mensen beginnen te vertrekken; verlaag Bevolking met 1

Zie Thuisfront voor meer informatie.

Oproepen

Als je iedereen die kan helpen inzet voor de verdediging van een nederzetting, verlaag Fortuin met 1 en werp +Bevolking: bij 7+ is de nederzetting alert en klaar voor actie tot de dreiging voorbij is, het Seizoen Wisselt, of je niet langer toezicht houdt op de oproep. Bij 10+ kies ook 2; bij 7-9 kies ook 1.

  • Iedereen wil een handje helpen; verlaag Fortuin toch niet
  • De oproep houdt stand, ook zonder jouw aanwezigheid
  • 1 of 2 mensen tonen echt talent; vraag de SL wie en hoe

Zie Thuisfront voor meer informatie.

De Handen Ineenslaan

Als je een gemeenschap aan het werk zet aan verbeteringen, om nieuwe hulpbronnen veilig te stellen, of om grote herstelwerkzaamheden te doen, besteed dan wat de SL zegt dat nodig is (tijd, materiaal, Overschot, enz.) en werp +Bevolking: bij 10+ komt het werk af; bij 7-9 kies 1:

  • Het komt af, maar ander werk blijft liggen; verlaag Fortuin met 1
  • Het komt af, maar het werk is slordig, ruw
  • Het komt af, maar er is een gevolg (kwaad bloed, een verwonding, een dreiging die aan het licht komt, enz.)
  • Er is een onvoorziene prijs, eis of uitdaging; pak die aan en het werk komt af

Zie Thuisfront voor meer informatie.

Handelen en Ruilen

Als je een algemeen verkrijgbaar voorwerp wilt verwerven of verkopen, dan kan dat. Als je een bijzonder voorwerp probeert te verwerven of verkopen, werp +Welvaart en trek de Waarde van het voorwerp eraf. In de winter werp je met nadeel. Bij 10+ kun je het krijgen of verkopen voor een eerlijke prijs; bij 7-9 als je probeert te kopen, kiest de SL 1:

  • Je kunt het krijgen, maar het kost meer dan normaal
  • ___ heeft het, maar staat het niet graag af
  • Je kunt iets krijgen wat er dichtbij komt, maar niet helemaal klopt

Bij 7-9 als je wilt verkopen:

je kunt het nu verkopen, maar je krijgt er niet de volle waarde voor.

Bij 6-, hoe dan ook, markeer je geen XP.

Wil je het verwerven/verkopen, dan moet je naar ___ reizen of tot het volgende seizoen wachten, en het dan opnieuw proberen.

Voor unieke of werkelijk uitzonderlijke voorwerpen Handel en Ruil je niet. Ga met de SL om tafel en Maak een Plan, of wacht op een handelskans bij Seizoenswisseling.

Zie Thuisfront voor meer informatie.

Seizoenswisseling

Als de lente over het land losbarst, werpt wie het hoopvolst is +Fortuin: bij 10+ kies 1 seizoenswinst; bij 7-9 kies 1 seizoenswinst, maar een dreiging voor de nederzetting maakt zich kenbaar of wordt erger; bij 6- wemelt het van de dreigingen (en markeer geen XP). Wat de uitkomst ook is, zet Fortuin terug op +1. Als de hete zomerdagen over het land neerdalen, werpt wie het tevredenst is +Fortuin: bij 10+ kies 2 seizoenswinsten; bij 7-9 kies 1 seizoenswinst; bij 6- maakt een dreiging voor de nederzetting zich kenbaar of wordt erger (en markeer geen XP). Wat de uitkomst ook is, de nederzetting levert Overschot op. Zet daarna Fortuin terug op +1. Als de herfst valt en het land rijp is voor de oogst, werpt wie het vastberadenst is +Fortuin: bij 10+ kies 1 seizoenswinst; bij 7-9 kies 1 seizoenswinst, maar een dreiging voor de nederzetting maakt zich kenbaar of wordt erger; bij 6- wemelt het van de dreigingen (en markeer geen XP). Wat de uitkomst ook is, zet Fortuin terug op +1. Als de oogst binnen is, werp ; de nederzetting levert zoveel Overschot op. Zie Thuisfront voor meer informatie. Als de winter het land in zijn greep heeft, werpt wie het vermoeidst is +Bevolking; de nederzetting verbruikt zoveel Overschot. Is er niet genoeg, zet Overschot dan op 0 en Tref Rampspoed. Kies daarna 1:

  • Verlaag Bevolking met 1 (min. -1) door sterfte, gebrek en vertrek
  • Een belangrijke hulpbron (een van de paarden, de cisterne, enz.) gaat verloren of wordt niet onderhouden
  • Een belangrijke NSP sterft en zijn rol blijft onvervuld
  • Je SP sterft, vertrekt of trekt zich terug uit het spel

Werp daarna +Fortuin: bij 10+ is de winter betrekkelijk zacht, en elke speler mag een NSP uit de buurt noemen met wie de band op zijn minst een beetje verbetert (bepaal samen hoe); bij 7-9 moet de nederzetting voor het eind van de winter nog eens Overschot gelijk aan +Bevolking verbruiken, of de gevolgen ondergaan zoals hierboven; bij 6- als bij 7-9, maar daarnaast wemelt het van de dreigingen (en markeer geen XP).

Wat de uitkomst ook is, zet Fortuin terug op +1.

Seizoenswinsten

  • Bevolkingsgroei: Een aantal jongeren wordt volwassen en/of buitenstaanders vestigen zich hier. Verhoog Bevolking met 1 (max. +3).
  • Tors Zegen: Er is volop mooi weer. Neem dit seizoen +1 bij De Handen Ineenslaan, en elke keer dat je de Lotsdobbelsteen werpt voor het weer, gooi je twee keer en kies je.
  • Onverwachte overvloed: Een plotselinge toestroom van wild, handelswinst of een andere hulpbron levert meteen 1 Overschot op.
  • Handelskans: Ergens dit seizoen biedt iemand aan iets waardevols tegen een goede prijs te ruilen, of iets unieks/ongewoons tegen een redelijke prijs. Betaal wat die vraagt en het is van jou.
  • Interessant nieuws: Er is een kans om je fortuin, kennis of betrekkingen te verbeteren, en/of vooruitgang te boeken met een verbetering van de nederzetting.
  • Waardevol inzicht: Je komt iets te weten waarmee je een dreiging kunt aanpakken die de nederzetting al tijden teistert.

Uitrusting en bezittingen

Je houdt niet elk voorwerp of elke bezitting van je SP bij. Jij en je familie hebben een heel huis vol spullen, en je maakt deel uit van een hechte gemeenschap die vrijelijk goederen deelt, weggeeft en ruilt. Over het algemeen houd je alleen bij:

  • Je huidige inventaris (de spullen die je nu bij je draagt)
  • Je bijzondere bezittingen (die waarmee je het spel begint, en die je tijdens het spel verwerft)

Inventaris

Als je Je Uitrust voor een expeditie, vul je je inlegvel Inventaris in.

Markeer de ◇, ◇◇ of naast een voorwerp om aan te geven dat je het meedraagt.

Elke SP heeft hetzelfde inlegvel Inventaris.

De voorwerpen die op het inlegvel gedrukt staan, zijn in Stonetop algemeen verkrijgbaar: dingen waar elke SP toegang toe heeft als die ze nodig heeft. Misschien heb je zelf geen schep, maar je kent wel iemand die er een heeft, iemand die hem aan je wil lenen of ermee wil ruilen. De SL kan vragen waar je hem vandaan hebt, maar staat hij op het inlegvel, dan kun je hem zonder problemen krijgen.

Het inlegvel heeft ook lege regels, waarop je andere gewone voorwerpen of bijzondere bezittingen (zie Bijzondere bezittingen) kunt schrijven.

Inventaris van Caradoc

Als je Je Uitrust, markeer je hieronder een aantal ◇, bij specifieke voorwerpen of bij Onbepaald.

  • Voor een lichte last (snel & stil) markeer je tot 3 ◇
  • Voor een normale last markeer je 4-6 ◇
  • Voor een zware last (luidruchtig, traag, heet, snel vermoeid) markeer je 7-9 ◇

Onbepaald ◇◇◇◇◇◇◇◇◇

Als je Hebt Wat Je Nodig Hebt, verplaats je ◇ van hier naar ◇ hieronder.

◇ Voorraden (4+Welvaart gebruiken ◇◇◇◇◇◇ )

◇ Meer voorraden (4+Welvaart gebruiken ◇◇◇◇◇◇ )

◇ Nog meer voorraden (4+Welvaart gebruiken ◇◇◇◇◇◇ )

Gebruik voorraden om Op Adem te Komen, Kamp Op te Slaan of extra kleine voorwerpen bij je te hebben.

◇ Kookgerei (vereist vuur & water; laat Voorraden langer meegaan)

◇ Slaaprol (herstel extra HP als je Kamp Opslaat)

◇ Deken (warm) ◇ Schone kleren

◇ Touw, ~7,5 m ◇ Schep

◇◇ Slee/draagberrie/sleepframe, oprolbaar ◇ Sneeuwschoenen

◇ Toorts (brandt ~1 uur; bereik, gebied, gevaarlijk)

◇ Olielamp (◇◇◇ uur, bereik, gebied, ruw)

◇ Reserveolie (◇◇◇◇◇ uur, voor lamp/lantaarn, nutteloos als wapen)

◇◇ Brandhout (genoeg voor 1 hele nacht)

◇ Handbijl, ijzer (hand, werp, x doorborend)

◇ Hamer, ijzer en/of hout (hand)

◇ Houweel, ijzer (dichtbij, x doorborend, smerig

◇◇ Moker, ijzer (dichtbij

Kleine voorwerpen

Passen in een zak, buidel of laars.

Als je Je Uitrust, markeer je hieronder een aantal gelijk aan 4+Welvaart.

Onbepaald

Als je Hebt Wat Je Nodig Hebt, verplaats je van hier naar de voorwerpen hieronder, of verbruik je voorraden om er een extra te markeren.

Last

Voorwerpen met een ◇ of ◇◇ ervoor tellen mee voor je last. Tel het totale aantal ◇ dat je hebt gemarkeerd. Heb je…

  • tot 3 ◇, dan heb je een lichte last en kun je je snel en stil bewegen;
  • 4 tot 6 ◇, dan heb je een normale last;
  • 7 tot 9 ◇, dan heb je een zware last – je bent luidruchtig, traag, hebt het warm en raakt snel vermoeid.

Jij (Caradoc, leerling-looier, onstuimige jongeling en Aspirant-Held) Rust je Uit voor een expeditie naar de Vervallen Toren en markeert je Inventaris zoals op de pagina hiertegenover. Je hebt 6 ◇, wat betekent dat je een normale last draagt. Je reist met Vahid (De Zoeker, een andere SP); hij draagt ook een normale last (6 ◇), maar hij draagt (uiteraard) andere voorwerpen.


Je last heeft geen specifiek effect, maar hoort bij je fictieve positie De SL, dobbelstenen en zetten. De SL kan bijvoorbeeld zeggen: “Vahid, je draagt een zware last, toch?

Dat klinkt mij als Gevaar Trotseren, met als gevaar dat je jezelf uitput in deze hitte.” Of: “Oei, een 7? Nou, je glipt erlangs zonder dat ze je zien, maar je spullen rinkelen en een van hen kijkt achterdochtig op. Ze komt een kijkje nemen.

Wat doe je?”

Draag je 10 ◇ of meer, of iets heel zwaars of onhandigs, dan heb je niet alleen een zware last maar loop je ook het risico op uitputting, ongelukken en verwondingen. De SL vertelt je wat de gevolgen en/of eisen van overbelasting zijn.

Maak je voorwerpen op, gooi je ze weg of geef je ze aan iemand anders, wis dan de ◇ ernaast. Ze tellen niet langer mee voor je last.

Raap je onderweg voorwerpen op (zoals buit), of geeft een bondgenoot je een deel van zijn uitrusting, voeg ze dan toe aan je Inventaris en markeer de juiste. Dat kan je last veranderen!◇


Jij en Vahid komen die avond aan bij de Vervallen Toren, en je gebruikt je

  • ◇◇ brandhout op. Je zit nu op 4 ◇ in totaal, wat nog steeds een normale last is.

De volgende ochtend laat je je

  • ◇ schep bij Vahid op de kampplek achter en verken je de bovenverdiepingen van de ruïne. Je draagt nu nog maar 3 ◇ in totaal, dus je hebt een lichte last en kun je je stil voortbewegen.

Je ontdekt een ◇◇ half begraven plaquette op de binnenplaats, van brons en gegraveerd met Makersrunen. De kust lijkt veilig, dus je haalt Vahid en je ◇ schep. Je bent een paar minuten bezig de plaquette uit de aarde te graven. Vahid bevestigt dat het een waardevol artefact is, dus je neemt het mee. Je voegt “ ◇◇ bronzen plaquette” toe op een lege regel van je inlegvel Inventaris, en je zit weer op 6 ◇ in totaal.

Al dat graven trekt echter de aandacht van een beznpol – een reusachtige gepantserde hermelijn! Na een kort maar bloedig gevecht dood je hem! Zijn schubben lijken zeker waardevol, dus je vilt het beest en voegt “ ◇ beznpolhuid” toe aan je Inventaris. Je zit nu op 7 ◇ in totaal, wat een zware last is.


Kleine voorwerpen

Een klein voorwerp is iets dat ruim in een zak, buidel of laars past. Kleine voorwerpen tellen niet mee voor je last. Houd ze bij aan de rechterkant van je inlegvel Inventaris, in het onderdeel “Kleine voorwerpen”.

Als je Je Uitrust Expeditiezetten, kun je een aantal kleine voorwerpen markeren gelijk aan 4 plus de huidige Welvaart van Stonetop (standaard +0). Wil je meer kleine voorwerpen, neem dan ◇ voorraden Voorraden mee.

Verwerf je op een expeditie een nieuw klein voorwerp, voeg het dan toe aan je Inventaris op een van de lege regels in het onderdeel Kleine voorwerpen.

Er is geen harde grens aan het aantal kleine voorwerpen dat je kunt meedragen, maar wees redelijk. Begin je ze op te potten, dan kan de SL zeggen dat je kleine voorwerpen samen tellen als

  • ◇ of zelfs ◇◇.

Toen je Je Uitrustte voor je tocht naar de Vervallen Toren, markeerde je 4 kleine voorwerpen (omdat de Welvaart van Stonetop op dit moment +0 is).

Terwijl je de bovenverdiepingen verkende, vond je een gekartelde scherf Makersglas, vlijmscherp en onmogelijk te breken. Hij is niet veel groter dan een munt, een klein voorwerp. Je stopt hem in je tondeldoos en voegt “scherf Makersglas” toe aan je inlegvel Inventaris.


Onbepaalde voorwerpen

Je hoeft je voorwerpen niet vooraf te bepalen. Als je Je Uitrust Expeditiezetten, kun je een deel van of al je markeringen in de vakken “Onbepaald” van je inlegvel Inventaris zetten.

Die staan voor voorwerpen die je SP bij zich draagt, maar die jij (de speler) nog niet in de fictie hebt vastgelegd.

Op elk moment kun je Hebben Wat Je Nodig Hebt Expeditiezetten en markeringen uit een van de twee vakken “Onbepaald” naar een bepaald voorwerp verplaatsen. Dat voorwerp kan alles zijn wat al op het inlegvel Inventaris gedrukt staat, elk gewoon, alledaags voorwerp of een van je bijzondere bezittingen – maar het moet iets zijn wat je al die tijd bij je kon hebben.

Het idee is: verspil aan tafel geen tijd met piekeren over welke voorwerpen je precies moet meenemen. Markeer alleen voorwerpen waarvan je weet dat je ze mee wilt nemen, en zet al je andere markeringen onder “Onbepaald”.

Je SP is een bekwaam persoon die de wereld waarin hij leeft kent, en weet wat hij voor een bepaalde tocht nodig kan hebben.


Toen je Je Uitrustte, markeerde je ◇ voorraden, een ◇ schep, ◇◇ brandhout en onbepaald ◇◇. Onder “Kleine voorwerpen” markeerde je een dolk, een tondeldoos, het medaillon met Morwenna’s haar (een bijzondere bezitting) en onbepaald.

Terwijl je de bovenverdiepingen van de Vervallen Toren verkende, maakte je van je laatste onbepaalde markering onder “Kleine voorwerpen” krijt, waarmee je onderweg tekens zette.

Toen de beznpol aanviel, maakte je van een van je onbepaalde ◇ een ◇ speer.


Voorraden

Bovenaan je inlegvel Inventaris vind je “◇ Voorraden” (en “◇ Meer voorraden” en “◇ Nog meer voorraden”).

“Voorraden” staan voor de basisbehoeften die je op expeditie meeneemt: eten, water, verband, zalf, whisky, extra kleine voorwerpen, enz.

Standaard bevat één ◇ voorraden 4 gebruiken, maar daar tel je de huidige Welvaart Inhoud van Stonetop bij op. Is de Welvaart van Stonetop nu +1, dan bevat elke ◇ voorraden dus 5 gebruiken in plaats van 4.

Gebruik voorraden om:

Standaard verbruikt elke persoon op een expeditie 1 gebruik voorraden per dag. Maar heb je ◇ kookgerei (waarvoor water en vuur nodig zijn), dan volstaat 1 gebruik voorraden voor maximaal vier mensen.


Na je gevecht met de beznpol bloed je uit tientallen sneden en schrammen. Je besteedt 1 gebruik voorraden om Op Adem te Komen en krijgt 4 HP terug. Je hebt nog 3 gebruiken voorraden over.

“Hoe ziet dat eruit?” vraagt de SL.

Vahid valt in. “Ik maak je wonden schoon met water en een beetje whisky, en dan verbind ik ze. En hier, drink de rest van de whisky maar op. Dan wordt de pijn wat minder erg.”


Proviand

Ben je bijna door je voorraden heen, dan kun je Foerageren Expedities en tot gebruiken

  • ◇ proviand bemachtigen. Je kunt er ook toevallig aan komen (als je bijvoorbeeld met een woedend everzwijn vecht en het vlees meeneemt).

Maak proviand op in plaats van voorraden als je Kamp Opslaat, of om jezelf onderweg te voeden. Proviand bederft echter eerder of trekt eerder beesten aan dan voorraden.


Je hebt de beznpol gevild, en het lijkt zonde om het vlees gewoon achter te laten. Je Weet Dingen basiszetten om te zien of ze lekker zijn, en gooit een 7. “Nou, over beznpols weet je niks,” zegt de SL, “maar jagers eten vaak de lever of het hart van een dier vers na het doden. Dat telt als, eh, 3 gebruiken proviand. Maar je moet de Lotsdobbelsteen werpen om te zien of je er ziek van wordt.”

Jij bent een onstuimige jongeling, en Vahid is tot in het extreme nieuwsgierig, dus jullie eten elk een gebruik proviand als jullie Kamp Opslaan, in plaats van voorraden op te maken. Je gooit een 6 met de Lotsdobbelsteen, dus ja, het is best lekker en geen van jullie wordt ziek.

Je hebt nog 1 gebruik proviand over, maar rauwe lever of rauw hart blijft nou niet bepaald lang goed. Je gooit de rest naar de kraaien in plaats van het aan je Inventaris toe te voegen.


Weer thuis

Als je thuiskomt, wis je de markeringen op je inlegvel Inventaris; het maakt zelden uit wat je in het dorp bij je draagt. Maakt het wel uit, ga er dan van uit dat je een lichte last hebt (tot 3 ◇ ) en een handvol kleine voorwerpen, tenzij er goede reden is om iets anders aan te nemen.

Bijzondere bezittingen

Je bijzondere bezittingen zijn de dingen die jij bezit of waar jij toegang toe hebt, maar anderen niet. Een schild, een speer, een mantel, een paar sneeuwschoenen, een kookpot – elk huishouden heeft die, dus het zijn gewone voorwerpen. Maar weinig mensen in het dorp (als die er al zijn) hebben een zwaard, of perkament en inkt, of een aambeeld, tangen en een blaasbalg. Al die dingen zouden bijzondere bezittingen zijn.

Je verwerft bijzondere bezittingen door...

  • ze te kiezen als je je personage maakt;
  • gewoon, tijdens het spel (als buit, als geschenk of beloning, enz.); en
  • te Handelen en te Ruilen Thuisfrontzetten.

Houd je bijzondere bezittingen bij op je inlegvel Inventaris, op een geschikte lege regel.

Je kunt je ermee Uitrusten Expeditiezetten, of Hebben Wat Je Nodig Hebt Expeditiezetten om ze te markeren als je eenmaal onderweg bent. Zoals elk voorwerp tellen ze mee voor je last (als ze een ◇ of ◇◇ hebben) en voor je beginaantal kleine voorwerpen.

Is een bijzondere bezitting iets wat je niet bij je zou dragen (zoals een kudde geiten of een aambeeld), noteer het dan onderaan je inlegvel Inventaris, onder “Andere dingen”.

Bijzondere bezittingen bij het begin

Als je je personage maakt, kies je bijzondere bezittingen uit je playbook. De meeste van die keuzes bevatten een lijst voorwerpen die je bezit of waar je makkelijk toegang toe hebt. Ga ervan uit dat je met deze voorwerpen overweg kunt.

Voorwerpen in het meervoud (“dikke handschoenen”) of in algemene termen (“kalk”) heb je in redelijke hoeveelheid, en je kunt er na verloop van tijd meer van maken of verwerven. Een voorwerp in het enkelvoud (zoals “een ◇ kuras van gekookt leer”) is het enige dat je hebt; raak je het kwijt, dan is het weg tot je het vervangt.

Een bijzondere bezitting met een aantal gebruiken is een eindige hulpbron. Zijn die gebruiken op, dan zijn ze weg (ook al blijft het voorwerp zelf bestaan). Wil je meer gebruiken, Maak dan een Plan Thuisfrontzetten met de SL.


Een van Vahids bijzondere bezittingen is “Boeken & perkamentrollen (◇◇◇◇◇ gebruiken): maak een gebruik op om je verzameling te raadplegen en een worp voor Dingen Weten die je net deed in een 10+ te veranderen.” Nadat Vahid de vijfde cirkel heeft gemarkeerd, kan hij zijn verzameling niet meer gebruiken om de uitkomst van een worp voor Dingen Weten te veranderen. Hij heeft de boeken en rollen nog wel, maar ze passen geen zet meer aan.


Ben je een Zoeker, voeg dan ook je arcana toe aan je inventarisvel! Hebben ze op de voorkant een ◇ of ◇◇, dan tellen ze zoals altijd mee voor je last. Anders zijn het kleine voorwerpen, of iets wat je niet met je mee zou dragen.

Bezittingen die je tijdens het spel verwerft

Verwerf je tijdens het spel een nieuw voorwerp, voeg het dan op de juiste plek toe aan je inlegvel Inventaris. Kom je thuis, laat het dan op je inlegvel staan. Het is nu een van je bijzondere bezittingen; je kunt het markeren als je Je Uitrust of Hebt Wat Je Nodig Hebt.

Je kunt een nieuwe bijzondere bezitting natuurlijk vrijelijk weggooien, weggeven of ruilen met een andere SP. Maar wil je hem aan een NSP verkopen, dan moet je werpen om te Handelen en Ruilen Thuisfrontzetten.


Jij en Vahid sjokken naar huis. Je hebt nog steeds die scherf Makersglas, de ◇◇ bronzen plaquette en de ◇ beznpolhuid.

Je houdt de scherf Makersglas op je inventarisvel (hij is gaaf!), maar geeft de bronzen plaquette (een klein arcanum) aan Vahid. Je gumt haar uit op je inventarisvel; hij voegt haar toe aan het zijne. De beznpolhuid houd je voorlopig op je inlegvel, maar misschien probeer je hem later te ruilen.


Handelen en Ruilen

Algemeen verkrijgbare voorwerpen – dingen op het inlegvel Inventaris, of dingen die je in vrijwel elk huishouden in Stonetop kunt vinden – zijn gewoon te krijgen. Mensen ruilen, lenen en schenken deze voorwerpen voortdurend, en het loont niet om ze bij te houden. Zie gewone voorwerpen voor een lijst met voorbeelden van gewone voorwerpen.

Om een bijzonder voorwerp te verwerven of te verkopen, moet je echter werpen om te Handelen en Ruilen Thuisfrontzetten. De uitkomst vertelt je of je de ruil makkelijk en eerlijk kunt maken (bij 10+), of er een addertje onder het gras zit (bij 7-9), of dat de ruil hier en nu gewoon niet doorgaat.

Zie bijzondere voorwerpen voor een lijst met bijzondere voorwerpen.

Voor voorwerpen die niet op de lijst staan, beslist de SL of er enige kans is ze te vinden (of er een koper voor te vinden). Zo niet, werp dan niet om te Handelen en Ruilen; Maak in plaats daarvan met de SL een Plan.

Waarde

De wereld van Stonetop kent geen centraal gezag, geen gemeenschappelijke munt en geen vaste wisselkoersen. Wat is dan een eerlijke ruil?

Om die vraag te helpen beantwoorden, krijgen voorwerpen en diensten een Waarde van 0 tot 4.

Waarde is eerder een logaritmische dan een lineaire schaal. Eén voorwerp met Waarde 2 is misschien een stuk of twaalf voorwerpen met Waarde 1 waard. Drie losse voorwerpen met Waarde 1 tellen niet op tot Waarde 3; het zijn gewoon drie voorwerpen met Waarde 1.

Werp je 10+ om te Handelen en Ruilen, dan betekent “een eerlijke prijs” dat je binnen dezelfde Waarde ruilt, al hoeft de ruil niet 1:1 te zijn. Het kan 2:1 of zelfs 3:1 zijn als je een gewone, plaatselijke hulpbron ruilt voor een gewild of ingevoerd goed (of andersom).

Werp je 7-9 om te Handelen en Ruilen, dan moet je misschien meer betalen of genoegen nemen met minder dan normaal. Vaak betekent dat een betere of slechtere ruilverhouding (bijvoorbeeld 2:1 in plaats van 1:1), maar het kan ook betekenen dat je over Waardetreden heen ruilt.

Hoe dan ook: bevalt de ruilverhouding je niet, dan kun je proberen de andere partij te Overtuigen. Succes!


Sawyl de looier (je baas) bevestigt dat beznpolhuid inderdaad waardevol is. “Het is Waarde 2,” zegt de SL, “maar met een paar huiden zou Sawyl een prachtig pantser kunnen maken met Waarde 3.”

Je hebt geen zin om het met nog een beznpol aan de stok te krijgen, dus je wilt de huid van de hand doen. Dat zet Handelen en Ruilen in gang. Bij 10+ zou de SL kunnen zeggen dat er een koopman in het dorp is die een buidel zilverstukken biedt (ook Waarde 2). Bij 7-9 zou diezelfde koopman maar een voorwerp met Waarde 1 bieden (zoals een fraaie stalen speer), omdat beznpolhuid niet bepaald gewild is.

Helaas werp je 6-, dus de SL zegt: “Niemand hier heeft interesse, en er komen pas in de herfst weer kooplieden langs. Maar je zou naar de Titanenbotten (Titan Bones) kunnen gaan om met het Heuvelvolk te praten. Hun helden dragen beznpolpantser. Een volwassen paard zouden ze je niet geven – dat is Waarde 3 – maar je kunt waarschijnlijk wel een paar voorwerpen met Waarde 2 krijgen.”


Ruilverhoudingen zijn verre van vast, maar...

Een voorwerp met Waarde 0 is doorgaans evenveel waard als:

  • Een ◇ beurs koperstukken
  • Eén zilverstuk
  • Een gunst
  • Een paar dagen ongeschoold werk
  • Een gewoon, alledaags voorwerp

Een voorwerp met Waarde 1 is doorgaans evenveel waard als:

  • Een handvol zilverstukken
  • Een seizoen (of zo) ongeschoold werk
  • Een paar dagen geschoold werk
  • Een eenheid handelswaar* (zak graan, ◇ buidel zout, ◇◇ stapel pelzen, enz.)
  • Wat opsmuk (◇ rijk geborduurde mantel, een zijden sjaal, zilveren kam, enz.)

Een voorwerp met Waarde 2 is doorgaans evenveel waard als:

  • Een ◇ beurs zilverstukken
  • Een Overschot Gebreken
  • Eén goudstuk
  • Een jaar (of zo) ongeschoold werk
  • Een seizoen (of zo) geschoold werk
  • Een karrenvracht handelswaar*
  • Een luxe- of statusvoorwerp (gouden ring, kunstig zilveren torque, edelsteen, enz.)

Een voorwerp met Waarde 3 is doorgaans evenveel waard als:

  • Een handvol goudstukken
  • Een jaar (of zo) geschoold werk
  • Een goed, afgericht paard of muildier
  • Een kostbaar voorwerp (robijnen ring, gouden torque, enz.)

Een voorwerp met Waarde 4 is doorgaans evenveel waard als:

  • Een ◇ beurs goudstukken
  • Een stuk of twaalf goede paarden
  • Een “onbetaalbaar” voorwerp (enorme, smetteloze edelsteen, ◇ gouden beeldje, ◇ met juwelen bezette scepter, enz.)

* Exotische handelswaar (zoals zijde, specerijen en dergelijke) is +1 Waarde

Algemeen verkrijgbare voorwerpen hebben Waarde 0, net als sommige bijzondere voorwerpen zoals een bronzen speer, een lantaarn of een schrijflei. Zulke bijzondere voorwerpen zijn niet echt waardevol, maar ook niet gewoon, dus je moet toch werpen om te Handelen en Ruilen om te zien of je er een kunt krijgen. Lukt dat, dan kun je er (waarschijnlijk) een algemeen verkrijgbaar voorwerp of een gunst voor ruilen, of het gewoon lenen.

Munten

Stonetop slaat geen munten, en mensen gebruiken ze niet in het dagelijks leven. De plaatselijke economie draait op ruil, geschenken en gunsten, schuld en eer. Munten worden bijna alleen gebruikt bij handel met buitenstaanders.

Zelfs dan is een munt alleen waard wat mensen ervoor willen ruilen. Er is geen gezag dat prijzen of wisselkoersen vaststelt of afdwingt.

Munten verschillen sterk in grootte, gewicht en zuiverheid. Munten die in Gordins Groeve zijn geslagen, zijn voor de mensen daar misschien meer waard dan voor buitenstaanders.

Een Lygosische koopman geeft misschien de voorkeur aan zuidelijke munten boven oude Makersmunten, maar een oudheidkundige vindt die oeroude munten misschien onbetaalbaar.

Stonetop rekent munten in losse munten, handvollen en ◇ beurzen. Munten zijn meestal van koper, zilver of goud.

  • Een losse munt is vrij klein, van de grootte van een cent tot die van een rijksdaalder.
  • Een handvol munten bevat zo’n 10 losse munten.
  • Een ◇ beurs munten bevat zo’n 10 handvollen munten, of ongeveer 100 losse munten.
  • Eén zilverstuk is ongeveer een ◇ beurs koperstukken waard (zo’n 100 koperstukken, Waarde 0).
  • Eén goudstuk is ongeveer een ◇ beurs zilverstukken waard (zo’n 100 zilverstukken, of een gigantische berg koperstukken, Waarde 2).

Termen & labels bij uitrusting

Bij veel voorwerpen staat achter de naam tussen haakjes een lijst termen.

Termen in cursief zijn labels. Ze hebben geen specifiek effect op de regels, maar maken deel uit van je fictieve positie De SL, dobbelstenen en zetten.

De meest voorkomende labels staan hier, maar andere zijn zeker mogelijk.

Termen in gewone letters zijn regeltermen, die samenwerken met andere regels of spelelementen. Ook hier staan hieronder de meest voorkomende, maar bij sommige voorwerpen horen unieke regels.

◇ of ◇◇: het neemt een van deze vakjes op je inlegvel Inventaris in en telt mee voor je last.

gebied: treft alles in een gebied.

[n] pantser: trek n af als je schade oploopt; stapelt niet.

+1 pantser: verhoogt je pantserwaarde met 1; stapelt wel.

onhandig: lastig te hanteren, vergt ruimte, blijft haken.

ruw: breekt, slijt of houdt het snel voor gezien, enz.

log: zolang je het draagt, ben je luidruchtig, traag, heb je het warm en raak je snel vermoeid, ook zonder zware last (en heb je wel een zware last, dan is het nog erger).

+[n] schade: verhoog de schade die je met dat wapen toebrengt met n.

gevaarlijk: zorgt voor problemen en bijkomende schade als je niet oppast (en misschien ook als je wel oppast).

krachtig: kan iemand alle kanten op slingeren, misschien zelfs omverwerpen.

broos: makkelijk kapot of bedorven; pak het zorgvuldig in.

uren: het gaat ongeveer een uur mee per; ◇ markeer om de verbruikte tijd bij te houden.◇ onbeweeglijk: je kunt het niet echt bij je dragen; je hebt een dier of voertuig nodig om het te vervoeren.

smerig: richt bijzonder verwoestende schade aan en scheurt mensen en dingen aan stukken.

[n] doorborend: negeer n punten van het pantser van je doelwit als je schade toebrengt.

Bij voorwerpen met “x doorborend” is x = de huidige Welvaart van de nederzetting.

herladen: na gebruik kost het tijd/moeite om het weer klaar te maken.

vereist ___: voldoe je niet aan de vereisten, dan werkt het slecht of helemaal niet.

traag: kost minuten of meer om te gebruiken; in een gevecht waarschijnlijk niet van nut.

werp: je kunt ermee Losbranden (op afstand nabij).

gebruiken: markeer er een elke keer dat je het gebruikt; het is ◇ op/nutteloos als ze allemaal gemarkeerd zijn.

warm: houdt je warm bij koud weer, maar is ongemakkelijk en uitputtend (en mogelijk gevaarlijk) bij warm weer.

Bereiklabels

Deze geven de afstand aan waarbinnen een wapen/lichtbron effectief is.

hand: krappe ruimte; van heel dichtbij.

dichtbij: binnen handgemeen, 1-2 passen afstand.

bereik: 3-4 passen afstand.

nabij: tot zo’n 30 passen afstand.

ver: een flink eind weg; tot 100 passen, misschien meer.

Munitie

Veel afstandswapens hebben een of meer van deze statussen:

◇ nog genoeg, weinig munitie, op ◇◇

Raak je door je munitie heen (omdat een zet dat zegt, of de SL), markeer dan de volgende beschikbare status (van links naar rechts). Markeer je “◇ op”, dan heb je geen munitie meer en kun je dat wapen niet gebruiken tot je je munitie aanvult.

Gewone voorwerpen

Dit zijn algemeen verkrijgbare, alledaagse voorwerpen. Je kunt je ermee Uitrusten Expeditiezetten, of Hebben Wat Je Nodig Hebt Expeditiezetten. Je hoeft niets te werpen om ze te verwerven, al kan de SL vragen waar je ze vandaan hebt.

wapensWaarde
◇ Boog & ijzeren pijlen (nabij, x doorborend, ◇ weinig munitie, op)◇0
◇ Reservepijlen (x doorborend, nog genoeg,◇ ◇ weinig munitie, op)◇0
◇ Handbijl, ijzer (hand, werp, x doorborend)0
◇ Werpsperen, een paar, ijzer (werp, x doorborend, +1 schade, op)◇0
Mes of dolk, ijzer (hand)0
◇◇ Lange speer, ijzer (bereik, x doorborend)0
◇ Hamer, ijzer of hout (hand)0
◇ Houweel, ijzer (dichtbij, smerig, x doorborend, onhandig)0
◇◇ Moker, ijzer (dichtbij, krachtig, onhandig)0
Slinger (nabij, herladen, onhandig, ◇ weinig munitie, op)◇0
◇ Speer, ijzer (dichtbij, werp, x doorborend)0
◇ Staf (dichtbij)0
pantserWaarde
◇◇ Schild (+1 pantser, +1 Paraatheid bij 7+ op Verdedigen)0
◇◇ Dikke huiden (1 pantser, warm)0
kledingWaarde
◇ Stel schone kleren0
◇ Mantel (warm)0
Extra sokken0
Handschoenen0
Naald & draad0
vuur & lichtbronnenWaarde
◇ Reserveolie, voor lamp/lantaarn (◇◇◇◇◇ uur, nutteloos als wapen)0
◇◇ Brandhout (genoeg voor 1 hele nacht, bereik, gebied)0
◇ Olielamp (◇◇◇ uur, dichtbij, gebied, ruw)0
Bieslicht (brandt ~15-30 minuten, hand, ruw)0
Tondeldoos (traag)0
◇ Toorts (brandt ~1 uur, bereik, gebied, gevaarlijk)0
reisuitrustingWaarde
◇ Slaaprol (krijg extra HP terug als je Kamp Opslaat)0
◇ Deken (warm)0
Reservepees voor een boog0
Handvol koperstukken0
◇ Kookgerei (vereist vuur & water)0
◇ Touw, ~8 meter0
Zak (leeg)0
◇◇ Slee/draagberrie/sleepframe, oprolbaar0
◇ Sneeuwschoenen0
◇ Voorraden (zie Voorraden)0
Waterzak0
Wetsteen0
Whisky, zak (◇◇ gebruiken)0
Fluitje0
huisraadWaarde
Priem0
Krijt0
Houtskool0
Aarden pot0
Doek/lap0
Kam0
Beker0
Doosje0
Zaagsel0
◇ Schep0
Talg0
Touwtje/koord0

Bijzondere voorwerpen

Wil je een van deze voorwerpen verwerven, dan moet je werpen om te Handelen en Ruilen Thuisfrontzetten, en bij 7+ moet je iets van passende Waarde ruilen (dat kan een gunst of een schuld zijn). De SL vertelt je wat de andere partij wil.

oorlogswapensWaarde
◇ Knots of vlegel, ijzer (dichtbij, krachtig)1
◇ Strijdbijl, ijzer (dichtbij, smerig)1*
◇ Kort zwaard, ijzer (hand, dichtbij)1*
◇ Zwaard, ijzer (dichtbij, +1 schade)1*
◇ Strijdhamer, ijzer (dichtbij, 2 doorborend)1
◇ Kruisboog (ver, +1 schade, x doorborend, herladen, weinig munitie, op)◇◇1
◇ Composietboog (ver, +1 schade, x doorborend, weinig munitie, op)◇◇1*
*Waarde 2 voor 1 doorborend of (misschien) 2 doorborend
bronzen wapens*Waarde
Gewone wapens (speren, dolken, enz.)0
Oorlogswapens (zie hierboven)1
*Bronzen wapens hebben geen “x doorborend”
pantserWaarde
◇ Kuras, gekookt leer (1 pantser)1
◇◇ Maliënkolder/kuras/schubbenpantser, ijzer of brons (2 pantser, warm, log)2
◇ Vest, brigandine, sierlijk (2 pantser, warm)3
lichtbronnenWaarde
Kaars (brandt ~1 uur, dichtbij, gebied).0
◇ Lantaarn (◇◇◇◇◇ uur, dichtbij, gebied)0
◇ Dievenlantaarn (◇◇◇◇◇ uur, nabij)1
gereedschap & ambachtenWaarde
Klein metalen gereedschap (beitel, vijl, schaar, enz.)0
Glazen flesje (broos)0
◇ Takel0
◇ Instrument (harp, luit, vedel, enz.)1
◇ Metalen gereedschap (boor, koevoet, zaag, enz.)0
◇ Handspiegel, gepolijst brons1
Gewoon ambachtsgereedschap (voor pottenbakken, weven, stoken, enz.; onbeweeglijk)1
Ongewoon ambachtsgereedschap (voor timmeren, kaarsenmaken, bijenhouden, enz.; onbeweeglijk)2
Gespecialiseerd ambachtsgereedschap (voor smeden, glasblazen, schrijven, enz.; onbeweeglijk)3
schrijfgereiWaarde
◇ Lei en krijt0
◇ Wastablet en stift0
Perkament, een paar vellen (broos)1
Fijn velijn., een paar vellen (broos)2
Inkt, flesje en ganzenveren1
◇ Leeg boek, perkament (broos)1
◇ Leeg boek, fijn velijn (broos)2
vervoerWaarde
Kruiwagen1
Kar of slee (vereist ezel/muildier/paard)2
Wagen (vereist muildier/paard)3
Reserveonderdelen voor wagen/kar/slee (assen, wielen, enz.; ◇◇◇ gebruiken, onbeweeglijk)2
exotische spullenWaarde
Bendiswortel (de dampen weren gedrochten van de natuur; brandt ~1 uur, bereik, gebied)1
Bezoar (doorslikken om elk gif te genezen)1
◇ Nafta (brandt heet & kleverig; schade ; ◇◇◇ gebruiken, werp, gebied, gevaarlijk, negeert pantser)1
◇ Dolk van zilverlegering (hand)2
handelswaarWaarde
Zout (een doosje)0
Zak whisky, fijn (◇◇ gebruiken; deel een gebruik met iemand om met voordeel te werpen bij Overtuigen)0
◇ Beurs koperstukken (~10 handvollen)0
◇◇ Vaatje whisky, fijn1
Handvol zilverstukken1
Vat whisky, gewoon (onbeweeglijk)1
Vat whisky, fijn (onbeweeglijk)2
◇ Beurs zilverstukken (~10 handvollen)2
1 Overschot aan diverse handelswaar (onbeweeglijk)2
vee & andere dierenWaarde
Hond, volgeling (fijne neus, kies er nog 2) HP 6; Schade (hand, grijpgraag); Instinct om afgeleid te raken; Prijs training1
Geit (trefzeker, nieuwsgierig, hongerig) HP 3; Schade (hand); Instinct om op verkenning te gaan; slacht voor ◇ proviand (◇◇◇◇◇◇ gebruiken)1
Schaap (schuw, taai, wollig) HP 3; Schade (hand); Instinct om de kudde te volgen; slacht voor ◇ proviand (◇◇◇◇◇◇ gebruiken)1
Varken (fijne neus, koppig, vraatzuchtig, slim) HP 6; Schade (hand); Instinct om alles te eten; slacht voor ◇ proviand ( gebruiken)1
Ezel. (taai, trefzeker, behoedzaam, traag) HP 10; Schade (hand, krachtig); Instinct om koppig te zijn2
Muildier, volgeling? (groot, taai, trefzeker, behoedzaam, fijne neus, onvruchtbaar) HP 14; Schade (hand, dichtbij); Instinct om gevaar te mijden; Prijs verzorging & roskammen3
Paard, volgeling? (groot, sterk, fijne neus, snel of taai) HP 10; Schade (hand, dichtbij, krachtig); Instinct om in paniek te raken; Prijs verzorging & roskammen3

Als je wilt…

Hier zijn een paar dingen die je misschien wilt doen, en hoe je ze kunt aanpakken.

… Fortuin verhogen

De belangrijkste manieren zijn:

  • Onderneem een expeditie voor het dorp en Keer in Triomf Terug Expeditiezetten.
  • Voltooi een verbetering van de nederzetting die Fortuin verhoogt.

… Overschot krijgen

Het dorp levert elke zomer Overschot op, en aan het eind van de herfst als de oogst binnen is. Wil je meer:

  • Kies “onverwachte overvloed” als je een seizoenswinst Seizoenswinsten krijgt.
  • Kies “handelskans” als je een seizoenswinst krijgt, en geef aan dat je graag extra Overschot wilt ruilen.
  • Onderneem een expeditie om op groot wild te jagen: elanden, wisenten, holenberen, ceirwmawr, enz.
  • Koop het! Overschot is niet algemeen verkrijgbaar, dus je moet Handelen en Ruilen Thuisfrontzetten om te zien of een langstrekkende koopman het heeft. Zo niet, dan moet je naar een naburige nederzetting reizen. Overschot is Waarde 2, dus reken op een beurs zilverstukken, een ezel, een vat fijne whisky of iets dergelijks.

Wil je de hoeveelheid Overschot die het dorp oplevert verhogen, kijk dan naar de verbeteringen van de nederzetting.

… Verdediging verbeteren

Je kunt Verdediging tijdelijk opkrikken met de zet Oproepen Thuisfrontzetten, maar dat kost je meestal Fortuin. Andere mogelijkheden zijn:

… Bevolking verhogen

Kies “bevolkingsgroei” als je een seizoenswinst Seizoenswinsten krijgt.

Of trek erop uit en red, werf of vang een hoop mensen en breng ze mee om in je dorp te komen wonen.

Pas op: een hogere Bevolking maakt het makkelijker om Op te Roepen Thuisfrontzetten en De Handen Ineen te Slaan Thuisfrontzetten, maar betekent ook meer monden om te voeden in de winter bij Seizoenswisseling Thuisfrontzetten.

… Welvaart verbeteren

Streef naar de verbetering Uitgebreide Ambachten Playbook van de Nederzetting en/of Markt Playbook van de Nederzetting. Elk daarvan verhoogt Welvaart met 1, zolang ze onderhouden worden.

Daarnaast geeft de verbetering Stadswording Playbook van de Nederzetting voordeel als je Handelt en Ruilt Thuisfrontzetten.

… een verbetering van de nederzetting ontsluiten

Bekijk de vereisten en kies er een om na te streven. Weet je niet hoe je die moet aanpakken, Weet dan Dingen basiszetten en/of Maak een Plan Thuisfrontzetten.

Wil je de nederzetting verbeteren op een manier die niet in de lijst staat, vertel de SL dan wat je in gedachten hebt. De SL Maakt dan samen met jou een Plan of voegt het toe aan de lijst Overige verbeteringen (met de vereisten en mogelijke voordelen), wat het best past.

… aan munten komen

Je kunt Je Uitrusten Expeditiezetten of Hebben Wat Je Nodig Hebt Expeditiezetten om een handvol koperstukken tevoorschijn te halen, maar wil je grotere hoeveelheden, of überhaupt zilver- of goudstukken, dan moet je Handelen en Ruilen Thuisfrontzetten werpen om te zien of ze er überhaupt zijn. En ook dan moet je iets van passende Waarde ruilen.

Andere mogelijkheden zijn:

  • Heb je meer munten nodig dan er in het dorp te krijgen zijn, dan kun je een handelsmissie ondernemen. Breng wat Overschot van de nederzetting naar Moerasrand (Marshedge), Gordins Groeve of misschien het Heuvelvolk, en zoek iemand die het wil kopen. Een beurs of twee zilverstukken is een eerlijke ruil voor 1 Overschot (Waarde 2).
  • Ga de Vervallen Toren of een vergelijkbare plek verkennen en graaf flinke buit op. Werp dan Handelen en Ruilen om die aan een langstrekkende koopman te verkopen, of ga naar Moerasrand of Gordins Groeve en probeer hem daar voor meer te verkopen.

… nieuwe arcana vinden

Weet Dingen basiszetten! Misschien weet je waar zoiets te vinden is. Zo niet, probeer dan iets anders:

  • Hoor wat rond, spit de Kroniek door (als die er is), raadpleeg de geesten (als je dat kunt), bid om leiding (als dat je ding is), eet wat paddenstoelen en hoop op een visioen, enz.
  • Verken gevaarlijke, raadselachtige plekken: oude Makersruïnes, grafheuvels, feeënkringen, vreemde bosschages, grotten of meren (als je durft).
  • Laat het rondgaan. Laat kooplieden en andere contacten weten dat je in dat soort dingen geïnteresseerd bent, en kies dan “handelskans” of “interessant nieuws” als je een seizoenswinst Seizoenswinsten krijgt.

… de mysteries van een arcanum ontsluiten

Doe wat de vereisten zeggen! Weet je niet zeker hoe je aan een vereiste voldoet, werp dan om Dingen te Weten basiszetten en/of praat met de SL en Maak een Plan Thuisfrontzetten.

… volgelingen werven

Heb je iemand in gedachten, vraag die dan mee op expeditie. Overtuig die zo nodig.

Heb je niemand in gedachten, vertel de SL dan wat voor volgeling je zoekt (“een bekwame spoorzoeker”, “een gids met kennis van zaken”, “iemand die zich in een gevecht kan redden”, enz.). De SL vertelt je dan wie in het dorp aan het profiel voldoet, vraagt je zelf iemand te verzinnen, of stelt voor dat je Dingen Weet basiszetten.

Of:

  • Roep Op Thuisfrontzetten en kies “1 of 2 mensen tonen echt talent”. Laat de SL weten dat je op een volgeling hoopt; die werkt dan waarschijnlijk met je mee.
  • Ga naar een grotere plaats en zoek een openbare plek op, zoals de Ruilplaats (Swap) in Gordins Groeve of de Randmarkt (Edgemarket) in Moerasrand. Maak bekend dat je hulp wilt inhuren. Zeg wat het werk is en wat je biedt. Die plaatsen hebben elk een eigen spelerszet om te Werven.